Thursday, September 19, 2013

မႏၱေလးကက္သလစ္သာသနာႏွင့္ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား (အပိုင္း ၁၁)


ဖါသာရ္ဖူးလ္ကီးယား(၁၈၆၆-၁၉၄၈)
Fr.E.Foulquier ( Paris Foreign Mission Society)

ဖါသာရ္ ဖူးလ္ကီးယားသည္ (၁၈၆၆) ခု ႏုိ၀င္ဘာလ (၂၆)ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။ (၁၈၈၉)တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာခဲ႔သည္။

မႏၲေလးသုိ႔ ေရာက္ရွိလာၿပီးေနာက္ စစ္ကုိင္းခရုိင္ နဘက္ရြာေက်ာင္းထုိင္ ဘုန္းႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္သည္။ နဘက္၌ ျမန္မာစာႏွင့္ ျမန္မာစကား သင္ယူသည္။ ျမန္မာစကား ပီသေအာင္ ေျပာႏုိင္သည္။ နဘက္ရြာတြင္ ျမန္မာဘုရင္ေခတ္မွ အဂၤလိပ္္အုပ္စုိးေသာ အခ်ိန္ထိ စာသင္ေက်ာင္းဖြင္႔၍ ကုိယ္တုိင္ အဂၤလိပ္စာသင္ၾကား ေပးေသာ ဖါသာရ္ေလေကာင္း၏ အလုပ္ကုိ ဆက္ခံသည္။ ဖါသာရ္ဖူးလ္္ကီးယားမွာ ဖါသာရ္ေလေကာင္းကဲ႔သုိ႔ စာေပပညာ ကုိယ္တုိင္ သင္ႀကား မေပးေသာ္လည္း မိဘမဲ႔ ဆင္းရဲသားမ်ား၏ သားသီၼးမ်ားကုိ အုပ္ထိန္း ေစာင္႔ေရွာက္ရေသာ အလုပ္ကုိ ဆက္ခံ ေဆာင္ရြက္သည္။

    ဖါသာရ္ ဖူးလ္ကီးေယးသည္ ဆရာေတာ္ႀကီး အုစ္ ျပင္သစ္ျပည္သုိ႔ ျပန္ႂကြသြားသည္မွ စ၍ ဆရာေတာ္၏ ကုိယ္စလွယ္အျဖစ္ႏွင့္ သာသနာနယ္မ်ားကုိ အုပ္ခ်ဳပ္လ်က္ရွိရာ (၁၉၀၅) ခုႏွစ္တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ဆရာေတာ္ႀကီး အုစ္ပ်ံေတာ္မူုသျဖင့္ (၁၉၀၆) ခုႏွစ္မွာ ဆရာေတာ္အျဖစ္ တင္ေျမွာက္ျခင္း ခံရသည္။ ဤ ဆရာေတာ္ႀကီးသည္ ဆရာေတာ္အျဖစ္ႏွင့္ ႏွစ္ေပါင္း(၃၀)တုိင္တုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္သျဖင့္ ထုိအခ်ိန္ ကာလအတြင္း သာသနာနယ္မ်ားစြာ တုိးတက္ ေတာင့္တင္း ခုိင္မာလာသည္။ ထုိအခ်ိန္တြင္ ဖါသာရ္ဟဲဗီးသည္ ကုလားလူမ်ိဳးမ်ားအတြက္ ဘုရားေက်ာင္း တစ္ေဆာင္၊ မိဘမဲ႔ကေလးမ်ားအတြက္ စာသင္ေက်ာင္း တစ္ေဆာင္၊ ေမၿမိဳ႕တြင္ ဖါသာရ္ဂ်ားသည္ ဘုရားေက်ာင္း တစ္ေဆာင္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ဖါးလီးေယးသည္ ေရနံေခ်ာင္း၌ သာသနာသစ္ဖြင့္၍ ဖါသာရ္ ဂ်ီးေယာ႔ဒ္သည္ ဗန္းေမာ္တယ္တြင္ ကခ်င္အမ်ိဳးသားမ်ားကုိ၄င္း၊ ဖါသာရ္ေရာ႔ရွ္သည္ ရွမ္းအမ်ိဳးသားမ်ားကုိ၄င္း ၾကည္႔ရူ ထိမ္းသိမ္းရသည္။ ဆရာေတာ္ ဖူးလ္ကီးယားသည္ မ်က္ေစ႕အလင္း အားနည္း၍ လုံး၀ မျမင္သျဖင့္ (၁၉၃၀)တြင္ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္လုိက္သည္။ (၁၉၄၈)ခု ဒီဇင္ဘာလ (၃၁) ရက္ေန႔တြင္ ပ်ံေတာ္မူသည္။ သက္ေတာ္ (၈၂)ႏွစ္ ျဖစ္သည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ ေရႊႏွလုံးေတာ္ ကာသီဒရယ္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး၏ အေနာက္အ၀င္ေပါက္၏ လက္၀ဲဘက္ေဘးတြင္ တည္ထားေသာ လုဒ္မယ္ေတာ္သခင္မ ဂူဖြင့္ပြဲကုိ (၁၉၂၀)ျပည္႕ႏွစ္ မတ္လ (၁၄)ရက္ေန႔တြင္ စည္ကား သုိက္ၿမိဳက္စြာ က်င္းပခဲ႔သည္။ ေျမာက္ပုိင္း ကက္သလစ္သာသနာ၏ ပဥၥမေျမာက္ ဆရာေတာ္ႀကီး ေအဖူးလ္ကီးေယးက ေကာင္းႀကီးေပး၍ မယ္ေတာ္သခင္မ ဆင္းတုကို ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ႔သည္။ ဤမယ္ေတာ္သခင္မ ဂူျဖစ္ေျမာက္ေရး အတြက္ စြမ္းစြမ္းတမန္ ႀကိဳးစား လုပ္အားေပးသူ မစၥတာ အီးဆြီနီကုိယ္တုိင္ ဖိတ္စာေျမာက္မ်ားစြာ ဖိတ္ႀကားခဲ႔သည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕ေပၚရွိ ရဟန္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား ဘာသာ၀င္မ်ား အျပင္ ရပ္ေ၀းရပ္နီးမွ ဘာသာ၀င္ ေျမာက္ျမားစြာ တက္ေရာက္ ၾကည္ညိဳခဲ႔ၾကသည္။ မယ္ေတာ္သခင္မဂူကုိ လွ်ပ္စစ္မီး ေရာင္စုံထြန္းညွိလ်က္ အလံမ်ား ပန္းမ်ား ပန္းႏြယ္မ်ားျဖင့္ ဆင္ယင္ထားသည္မွာ လြန္စြာ တင့္တယ္လွပါသည္။

။ The list of foreign Missionaries
။ ဦးခ်ိဳ၊ ဆရာ(နဘက္)၏ မွတ္တမ္း
။ ကက္သလစ္ရာဇ၀င္၊ စာမ်က္ႏွာ-၃၅၂
။ The Voice,May,1920,P.121

ဖါသာရ္ဗက္စ္ထေရတန္ (၁၈၆၄-၁၈၉၂)
Fr.L.Vestraeten (Paris Foreign Mission Society)
    ဖါသာရ္ ခ်ားလ္စ္လူ၀စ္ဗက္စ္ထေရတန္သည္ (၁၈၆၄)ခု ဇြန္လ (၉)ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။ (၁၈၈၉)ခုတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ (၁၈၉၂)ခု ဇြန္လ (၁၈)ရက္ေန႔တြင္ မံုရြာ၌ ပ်ံေတာ္မူသည္။

။ The Voice,XV,4-106

ဖါသာရ္ဘူးလီးရက္စ္ (၁၈၇၃-၁၉၁၉)
Fr. Clement Vulliez (Paris Foreign Mission Society)

    ဖါသာရ္ ဘူးလီးရက္သည္ (၁၈၇၃) ခု ဇြန္လ (၁၈)ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။ (၁၈၉၇) တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည္။

           (၁၉၀၅) ခုတြင္ ခ်မ္းသာရြာ ေက်ာင္းထုိင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးအျဖစ္ ေရာက္ရွိလာသည္။ ၄င္း လက္ထက္ မိန္းကေလးမ်ား ပညာသင္ရန္ အစုိးရ လက္မွတ္ရ သီလရွင္မ်ားေခၚလ်င္ ေကာင္းအံ႕ဟု လူႀကီးမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးသည္။ ထုိ႕ေနာက္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ မေနာ္ရမံေက်ာင္းတြင္ အနားယူေနေသာ ဖါသာရ္ ဂ်ိဳးဇက္ဖုိးႏွင့္ ေဆြးေႏြးရာ စိန္ဖရန္စစ္ သီလရွင္ဂုိဏ္းမွ ဆရာျဖစ္ လက္မွတ္ရ ျမန္မာသီလရွင္မ်ား ေခၚယူရန္ သေဘာတူခဲ႔သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သီလရွင္တုိ႔ေနဘုိ႔ ေက်ာင္းေဆာက္ရန္ ဘုရားခုိးေက်ာင္း၏ အေရွ႕ဘက္ရွိ ဦးေရႊဂုဏ္ ေဒၚခ်စ္မယ္တုိ႔ ဇနီးေမာင္ႏွံကလည္း လယ္ႀကီးကုိ အဖုိးအခမယူဘဲ လွဴဒါန္းလုိက္သည္။ သိီလရွင္ေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္ရာတြင္လည္း ဖါသာရ္ဖုိး၏ အႀကံဥာဏ္ယူၿပီး ေဆာက္လုပ္ရသည္။ အုတ္ျမစ္ခ်ၿပီး (၂)ႏွစ္ၾကာမွ စတင္ ေဆာက္သည္။ မႏၲေလး မေနာ္ယမံမွ ဦးခင္ ႀကီးမွူူး ေဆာက္လုပ္သည္။ သီလရွင္မ်ား ခ်မ္းသာရြာေနသမွ် ကာလပတ္လုံး လုပ္ကုိင္ စားႏိုင္ရန္ ဖါသာရ္ဖုိး၏ အႀကံေပးခ်က္အရ ဖါသာရ္ဘူးလီးရက္စ္သည္ သီလရွင္ေက်ာင္း ေျမာက္ဘက္္ အုတ္တံတိုင္းမွ သခ်ႋဳင္းသစ္ေျမမ်ားအထိ ထန္းေတာကုန္းရြာ ဦးလြန္းေျပ- ေဒၚဖြားမွီတို႔ထံမွ ၀ယ္ခဲ႔သည္။

    (၁၉၁၅) ခုတြင္ ဖါသာရ္ဖုိးသည္ ခ်မ္းသာရြာ၌ သိီလရွင္ေက်ာင္းႏွင့္ တြဲလ်က္ စာသင္ေက်ာင္း တစ္ေဆာင္ ေဆာက္လုပ္ရန္အတြက္ လုိအပ္ေသာ အကူအညီမ်ား ေပးသနားရန္ ပညာေရး ၀န္ႀကီးအားေလွ်ာက္ထားခဲ႔သည္။ ပညာေရး၀န္ႀကီး ကုိဗန္တန္ (MR.Covernton)သည္ ထုိစီမံကိန္းကုိ အေကာင္အထည္ေဖၚရန္ အားေပး တုိက္တြန္းခဲ႔သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရမွ ရူပီးေငြ ခုႏွစ္ေထာင္ ငါးရာက်ပ္ (၇၅၀၀)ကုိပါ လွဴဒါန္း မတည္သည္။ က်န္လုိအပ္ေသာ ကုန္က်စရိတ္မ်ားကုိ ဖါသာရ္ဖုိးက မိမိကုိယ္ပုိင္ေငြမွ အကုန္အက်ခံခဲ႔သည္။ ထုိသုိ႔ ေဆာက္လုပ္ျခင္း၏ အက်ိဳးမွာ ေနာင္ ဤေက်ာင္းမ်ိဳး တည္ေဆာက္လုိသူမ်ား အတြက္ စံျပ ျဖစ္သည္။ ပင္မေဆာင္မွာ (၅၄ေပ x ၃၆ေပ) ရွိၿပီး၊ ေရွ႕မ်က္ႏွာစာတြင္ ႀကီးမားေသာ ဆင္၀င္တခုရွိသည္။ ထို ပင္မေဆာင္ အေပၚထပ္တြင္ သီလရွင္မ်ားေနရန္ အခန္း(၃)ခန္း ဘုရားခန္းငယ္တစ္ခုႏွင့္ အနားယူရန္ အခန္းတခု ပါ၀င္သည္။ ေျမညီထပ္ျဖစ္ေသာ ေအာက္ထပ္တြင္ စာသင္ခန္း (၂)ခန္းႏွင့္ (၅၄ေပx၁၈ေပ) ရွိေသာ ခန္းမတခု ရွိသည္။ ပင္မေဆာင္၏ ေဘးဘက္၌ တြဲလ်က္ ပင္မေဆာင္ႏွင့္ ဆင္တူရုိးမွား ရွိေသာ ရွည္လ်ားသည္႔ အေဆာင္ကုိလည္း စီစဥ္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။ ယင္း အေဆာင္တြင္ ရိကၡာသုိေလွာင္ခန္း၊ စားေသာက္ခန္း၊ မီးဖုိခန္း၊ စတုိးခန္း၊ အ၀တ္ေလ်ွာ္ခန္း၊ ေရခ်ိဳးခန္း စသည္တုိ႔ ပါရွိၿပီး၊ အမိုးအကာ ပါရွိေသာ လူသြားစႀကၤံျဖင့္ ဆက္သြယ္ ထားသည္။ တဘက္စြန္းတြင္ အခန္း (၂)ခန္းပါေသာ ေဆးေပးခန္း ရွိၿပီး (၃)ဘက္ (၃)တန္တြင္ ႀကီးမားေသာ ၀ရံတာမ်ားျဖင့္ ကာထားသည္။ ေဆးေပးခန္းကို အမ်ိဳးသမီးမ်ား အတြက္ တစ္ခန္း၊ အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္ တစ္ခန္း၊ သီးျခား စီစဥ္ထားသည္။ (၁၉၁၉) ခု ဇႏၷ၀ါရီလ (၁၅) ရက္ေန႔တြင္ ခ်မ္းသာရြာ သီလရွင္ေက်ာင္း (ကြန္ဗင့္စာသင္ေက်ာင္း)သစ္ကုိ ေကာင္းႀကီးေပး ဖြင့္လွစ္လုိက္သည္။ နံနက္ပုိင္းတြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ဖူးလ္ကီးေယးသည္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး(၁၀)ပါး ျခံရံလ်က္ ေကာင္းႀကိီးေပး အခန္းအနားကုိ က်င္းပသည္။ ဖါသာရ္ အာကာရီရန္ (Fr.Acarion) က ဖြင့္ပြဲ အခန္းအနားတြင္ ႀသ၀ါဒ မိန္႔ႀကားသည္။ အခန္းအနားသုိ႔ ဥေရာပသီလရွင္ (၄)ပါးႏွင့္ ႏုိင္ငံသား သီလရွင္အပါး (၂၀) တက္ေရာက္ႀကသည္။ မုံလွ၊ ေခ်ာင္းဦး၊ ေရဦး၊ ဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ရွိ ဘာသာကြဲမ်ားကုိ ဖိ္တ္ႀကားသျဖင့္ လူေပါင္း (၂၀၀၀)ေက်ာ္ တက္ေရာက္ၾကသည္။ ဧည္႔ခံ ေကၽြးေမြးစရိတ္ကုိ ရြာသူရြာသားမ်ားက ကုန္က်ခံသည္။ ဖါသာရ္ ဘူးလီးရက္သည္ သီလရွင္ေက်ာင္းဖြင့္ပြဲ အခန္းအနား ျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ဦးေဆာင္ နာယကအေနျဖင့္ ညႊန္ႀကား ေဆာင္ရြက္ခဲ႔သည္။ သီလရွင္ေက်ာင္း ဖြင့္ပြဲၿပီးေနာက္ သီလရွင္မ်ားသည္ လုပ္ငန္းကုိ စတင္ ေဆာင္ရြက္ၾကသည္။ ဥေရာပတုိ္က္သား သီလရွင္မ်ား ျဖစ္ေသာ စစၥတာမာရီယား ပဲေပတူးအားက အႀကီးအကဲအျဖစ္၄င္း၊ စစၥတာမာရီယာ အဆြမ္ဆီအြမ္းက လက္ေထာက္ အျဖစ္၄င္း၊ တာ၀န္ယူၾကသည္။ ျမန္မာတုိင္းရင္းသား သီလရွင္မ်ားမွာ စစၥတာ မာရီယာရာဖာအဲလား၊ စစၥတာမာရိယာ ေရဒင္တား၊ စစၥတာမာရိယာ မီကာအဲလား၊ စစၥတာမာရိယာ ကေလးမင္တီနားတုိ႔ ျဖစ္သည္။ နုိင္ငံသား သီလရွင္မ်ားအနက္ အမ်ားစုသည္ ဆရာျဖစ္သင္တန္း ဆင္းလက္မွတ္ရ ဆရာမမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ အစုိးရထံမွ လုပ္ကုိင္ခြင္႔ ေတာင္းဆုိ ႏုိင္သည္။ ဥေရာပတုိက္သား သီလရွင္မ်ားသည္ ေဆး၀ါးဆုိင္ရာႏွင့္ သူနာျပဳဆုိင္ရာ ေလ႔က်င့္ သင္ၾကား တတ္ေျမွာက္ၿပီးသား ျဖစ္ၾကသည္။ ေဆးေပးခန္းတြင္ စိီမံ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ၾကသည္။ သီလရွင္ေက်ာင္းသစ္ကုိ ဖါသာရ္ ဂ်ိဳးဇက္ဖုိးအား ဖခင္သဖြယ္ အုပ္ထိန္းေစာင္႔ေရွာက္သူ ရဟႏၲာစိန္ဂ်ိဳးဇက္အား အပ္ႏွံ၍ စိန္ဂ်ိဳးဇက္ေက်ာင္းဟု အမည္ေပးခဲ႔သည္။

    ခ်မ္းသာရြာတြင္ ေရွးအခါက အတန္းေက်ာင္းဟူ၍ မရွိခဲ႔ပါ။ ဗုဒၶဘာသာ ေက်ာင္းသြား၍ အေရးအဖတ္ သင္ႀကားရသည္။ ႏွစ္အေတာ္ၾကာမွ ဓမၼဆရာ ဆရာေပ်ာ႔က စာေရး စာဖတ္အေျခခံသည္႔ ကႀကီး ခေခြး သင္ပုန္းႀကီးတန္းကုိ သင္ၾကားေပးသည္။ ထုိအခ်ိန္က စာသင္ေပးေသာ ေက်ာင္းမွာ ဘုရားေက်ာင္း၀င္းအတြင္းရွိ ဇရပ္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဖါသာရ္ဘူးလီးရက္စ္လက္ထက္တြင္ ဆရာဦးေက်ာ္မ်ိဳးႏွင့္ ေရဦးမွ ဆရာဘုိးဆုိင္တုိ႔က ပထမတန္းႏွင့္ ဒုတိယတန္းဟူ၍ အတန္းခြဲ သင္ၾကားၾကသည္။ ထုိအခ်ိန္ထိ အစုိးရ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ခံရေသာ ေက်ာင္းမဟုတ္ေသးေပ၊။ ေက်ာင္းဆရာမွာ ေက်ာင္းလခအျဖစ္ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသာမ်ားထံမွ တမူး၊ တမတ္ စသည္ျဖင့္ ေကာက္ခံ ယူရသည္။ တျဖည္းျဖည္း ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား မ်ားျပားလာ၍ ဆရာႏွစ္ဦးႏွင့္ မႏုိင္လာေတာ႔သျဖင့္ ဖါသာရ္ ဘူးလီရက္စ္သည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ စိန္ဂ်ိဳးဇက္ ကြန္ဗင္႔ေက်ာင္းတြင္ ပညာသင္ရန္ အပ္ထားေသာ ေမြးစားသမီး ေဒၚေထြးကုိ ေခၚယူကာ ေအာက္ဆင္႔ မူလတန္း မိန္းကေလးမ်ားကုိ သင္ၾကားေစသည္။ တျဖည္းျဖည္း ပတ္၀န္းက်င္ရြာမွ မိန္းကေလးမ်ား လာေရာက္ သင္ၾကားၾကသည္။ သင္ပုန္းႀကီးတန္း၊ ပထမတန္း၊ ဒုတိယတန္းနွင့္ တတိယတန္းအထိ မ်ားျပားလာခဲ႔သည္။ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား မ်ား၍ ဆရာမေဒၚၿမိဳင္ႏွင့္ ေဒၚေစာရင္တုိ႔ ပါ၀င္ သင္ၾကားၾကသည္။ ဖါသာရ္ဘူးလီးရက္သည္ ေက်ာင္း၏ တုိးတက္မွဳ႕အေျခအေနကုိ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ဆရာေတာ္ ဖူးလ္ကီးေယးထံ ေလ်ွာက္ထားၿပီး စစ္ကုိင္းတုိင္းမင္းႀကီးထံ တင္ျပ ေလ်ာက္ထားခဲ႔သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဆရာဦးေက်ာ္မ်ိဳး လက္ထက္တြင္ မူလတန္းေက်ာင္းအျဖစ္ အစုိးရ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ခံရသည္။ ဆရာဥိီးေက်ာ္မ်ိဳး ေက်ာင္းဆရာ လုပ္စက ဘုရားေက်ာင္းေျမာက္ဘက္ရွိ ဇရပ္ေပၚတြင္ သင္ၾကားရေသာ္လည္း ယခု လက္ရွိ စာသင္ေက်ာင္းမွာ သာသနာႏွင့္္ အစုိးရတ၀က္စီ အကုန္အက်ခံ၍ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။

    ပထမ ကမၻာစစ္တြင္ ပဥၥမေျမာက္ ေဂ်ာ႔ဘုရင္မင္းျမတ္က စစ္ကူေတာင္းသျဖင့္ ခ်မ္းသာရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ျပင္သစ္ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္ဘူးလီးရက္စ္က ဆရာႀကီး ဦးသိန္းေခါင္းေဆာင္ေသာ ေအာက္္ပါပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ဥေရာပသုိ႔ သြားေရာက္ စစ္မွုထမ္းေစသည္။ ၄င္းတုိ႕မွာ ၁။ ေမာင္ဘုိးသိန္း (လူ(၃၀)အုပ္ခ်ဳပ္သူ) (၂)ေမာင္ဘိုးျမ၊ ၃။ေမာင္ခ်ိဳင္၊ ၄။ေမာင္စိန္၊ ၅။ေမာင္ဆုိးေတ၊ ၆။ေမာင္ဘုိးလွႀကီး၊ ၇။ေမာင္းဘုိးေတာက္၊ ၈။ေမာင္ႏွင္း၊ ၉။ေမာင္အဲ၊ ၁၀။ေမာင္သံေရာင္(ထန္းပင္ကုန္း)၊ ၁၁။ေမာင္ဘုိးလွကေလး(ေခ်ာင္ရုိး) တုိ႕ျဖစ္သည္။

      ဖါသာရ္ဘူးလီးရက္စ္သည္္ အူ၌ အတက္ေပါက္သည္႔ ေရာဂါရွိလာရာ ရန္ကုန္သုိ႔ သြားေရာက္ ေဆးကုသည္။ (၁၉၁၉) ခု မတ္လ (၁၂) ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္၌ ပ်ံေတာ္မူသည္။


။ The list of foreign Missionaries
။ ထေရဇား ေဒၚေစာရွင္၊ စစၥတာ (၁၉၀၄-၂၀၀၁) ခ်မ္းသာရြာ၏ မွတ္တမ္း။
။ The list of foreign Missionaries
။ ထေရဇား ေဒၚေစာရွင္၊ စစၥတာ (၁၉၀၄-၂၀၀၁) ခ်မ္းသာရြာ၏ မွတ္တမ္း။
။ The Voice,vol-VIII Feb,1919,PP.41-42



ဆက္ရန္

မႏၱေလးကက္သလစ္သာသနာႏွင့္ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား (အပိုင္း ၁၂)