Friday, June 28, 2013

မႏၱေလးကက္သလစ္သာသနာႏွင့္ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား (အပိုင္း ၁၀)

မႏၱေလးကက္သလစ္သာသနာႏွင့္ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား (အပိုင္း ၉)


ဖါသာရ္ ဂ်ိဳးဇက္ဖုိး (၁၈၅၅-၁၉၁၈)
Fr.Joseph Foure (Paris Foreign Mission Society)
     ဖါသာရ္ ဂ်ိဳးဇက္ဖုိးသည္ (၁၈၇၅) ခုတြင္ ျပင္သစ္ျပည္မွ ရန္ကုန္သုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ ပထမဆုံး ဧရာ၀တီ ဖလုိတီလာ သေဘၤာျဖင့္ မႏၲေလးသုိ႔ လာခဲ႔သည္ အထက္ျမန္မာႏုိင္ငံ ပထမဆုံး ဆရာေတာ္ ဘူးဒြန္းက ဖါသာရ္ဖုိးအား နဘက္ရြာ၏ ၀ါရင္႔ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္ ဗိယက္ထံ ျမန္မာစာေပ ေလ႕လာ
သင္ယူရန္ ေစလႊတ္လုိက္သည္။ (၁၈၇၅) ခု ရဟန္းေတာ္မ်ား ၀တ္ေစာင္႔ အၿပီး ေခ်ာင္းဦးရြာ ဘာသာ၀င္အုပ္စုကုိ တာ၀န္ယူ ၾကည္႔ရူ ရသည္။ (၁၈၈၀) တြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ စိန္ပိီတာ ကာသီဒရယ္ကုိ တာ၀န္ယူ ၾကည္႔ရူရသည္။ ထုိအခ်ိန္တြင္ (Procurator Of the Mission) တာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ရသည္။ မင္းညီ မင္းသားႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ား၏ သားမ်ားကိုလည္း ျပင္သစ္ ဘာသာစကား သင္ၾကား ေပးရသည္။ ဘုရင္႔သားမ်ားႏွင့္ မူးမတ္သားမ်ားသည္ ျပင္သစ္ ဘာသာစကား သင္ႀကားျခင္းကုိ ၿငိီးေငြ႔လာသျဖင့္ ေက်ာင္းပိတ္လုိက္ရသည္။ ဖါသာရ္ဖုိးသည္ (၁၈၈၂)ခုတြင္ ေရဦး ခရုိင္ ခ်မ္းသာရြာသုိ႔ ေရာက္ရွိ လာခဲ႔သည္။ ခ်မ္းသာရြာ ဘာသာ၀င္မ်ားက လွိဳက္လွဲစြာ ႀကိဳဆုိၾကသည္။ ထုိစဥ္က ေရဦးၿမိဳ႕သည္ ခရုိင္ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။ ေနာင္တြင္ ေရႊဘုိခရုိင္ အတြင္း သြတ္သြင္းခံရသည္။ ဖါသာရ္ဖုိးသည္ ခ်မ္းသာရြာတြင္ (၃)ႏွစ္ခန္႔ သီတင္းသုံးခဲ႕သည္။ (၁၈၈၅-၁၈၈၆) ခုႏွစ္မ်ား၌ ၿဗိတိသွ်တုိ႔ အထက္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သိမ္းပုိက္သည္႔ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္သည္႔ ေဒသမ်ားႏွင့္ ေ၀းလံေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ဓားျပမ်ား ေသာင္းက်န္း ၾကသည္။ ဖါသာရ္ဖုိးမွာ ေသာင္းက်န္းသူမ်ား၏ ေဘးမွလြတ္ရာ လြတ္ေၾကာင္း ခ်မ္းသာရြာ ဘုရားေက်ာင္းႏွင့္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကုိ စြန္႔ခြာ၍ ထြက္ေျပးရသည္။ ဘုရားေက်ာင္းႏွင့္ ဘုန္းႀကီးေနေက်ာင္းတုိ႔မွာ ေသာင္းက်န္းသူမ်ား၏ မီးရွုိ႕ ဖ်က္ဆီးျခင္း ခံရသည္။ ဖါသာရ္ဖုိးမွာ ေဘးမသီ ရန္မခဘဲ မႏၲေလးသုိ႔ ေရာက္ရွိသြားသည္။ ဖါသာရ္ဖုိးသည္ (၁၈၈၆)တြင္ မိမိ ၾကည္႔ရူခဲ႔ေသာ ခ်မ္းသာရြာ ဘုရားေက်ာင္းႏွင့္ ဘုန္းႀကီးေနေက်ာင္း မီးေလာင္သြားသည္ကုိ ေတြ႔ရသျဖင့္ စိတ္ထိခုိက္ၿပီး က်န္းမာေရး ခ်ိဳယြင္းလာသျဖင့္ ေဟာင္ေကာင္ႏုိင္ငံ ဘီသာနီၿမိဳ႕ အနီးရွိ အနားယူစခန္းသုိ႔ (၃)ႏွစ္ သြားေရာက္ အနားယူခဲ႔သည္။ (၁၈၈၉)ခုတြင္ ျပန္လည္ က်န္းမာလာသျဖင့္ လုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ေဟာင္ေကာင္မွ ျပန္လာခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ဖုိးသည္ (၁၈၉၀) မွ (၁၉၀၁) ခုႏွစ္အထိ ခ်မ္းသာရြာကုိ (၁၀)ႏွစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔သည္။

    ဖါသာရ္ဖုိးသည္ (၁၈၉၄) ခုႏွစ္တြင္ ကုိးေက်ာင္းတကာ ဦးျမတ္ေက်ာ္၏ ေျမး မႏၲေလးၿမိဳ႕ေန ဦးသက္ႏွံ + ေဒၚေငြပြင့္တုိ႔၏ လွဴဒါန္းေငြျဖင့္ မီးေလာင္သြားေသာ ေက်ာင္းေဟာင္းအတုိင္း (၇)ခန္း အျပင္ အလြန္ျမင့္မားေသာ ေခါင္းေလာင္းစင္ထိပ္မွ ခရစၥတူးတုိင္ကုိ မု္ိင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေ၀းသည္႔ေနရာမွပင္ ျမင္ႏုိင္ေစျခင္းျဖင့္ ခ်မ္းသာရြာ ဘာသာ၀င္မ်ား ဂုဏ္ယူ ၀င္႔ႂကြားစရာ ျဖစ္သည္။ ခ်မ္းသာရြာ ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ကက္သလစ္ အသင္းေတာ္၏ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ထြန္းလင္း ေတာက္ပစြာ ထင္ဟပ္ေစသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းကုိလည္း ႀကီးမားစြာ (၂)ထပ္ ေဆာက္လုပ္လ်က္ ေအာက္ထပ္ကုိ ရြာသူ ရြာသားမ်ားအတြက္ စည္းေ၀း ခန္းမေဆာင္ အျဖစ္ ထားရွိသည္။

ခ်မ္းသာရြာ ဘုရားေက်ာင္းေက်ာက္စာ (၁၈၉၄)
    ၀ရိယႏွင့္ လုလႅေခတ္ဘံ ေကာင္းက်ိဳးႀကံ၍ အတုလထာ၀ရ ဘုရားသားေတာ္ ကိန္းေအာင္းေတာ္မူရာ မွင္ကာအေပ်ာက္ ေက်ာက္သံဘန္းေငြ အမႊန္းေရႊတုိ႔ျဖင့္ ၿပီးေသာ ဘုရားေက်ာင္းႀကီးကုိ အသီးသီး ေဆာက္လုပ္ လွဴဒါန္းေသာေၾကာင့္(၉) ေက်ာင္းတကာ မည္သညာ ထင္ေပၚ ဦးျမတ္ေက်ာ္ ေက်ာင္းတကာႀကီး၏ ခ်စ္မညီးသား ဦးပုိးပုိးက  ဆင္႔လ်ား ေမြးျမင္ေသာ သား ကုိသက္ႏွံခင္ပြန္း မေငြပြင့္တုိ႔သည္ မိမိတုိ႔ ဥာဏ္သား စြမ္းပကား အေလ်ွာက္မဟုတ္ မဆုတ္မႏွစ္ စီစစ္ ႀကိဳးကုတ္ကား ထုတ္လုပ္ေဆာင္ ရွာေဖြသျဖင့္ ျမင့္ျမတ္ေတာ္မူလွေသာ ျမတ္စြာဘုရား တန္ခုိးေက်းဇူးေတာ္ႏွင့္ အထုိက္အေလ်ာက္ရရွိ သနားေတာ္ျမတ္ခံရေသာ ဥစၥာ ပစၥည္းမ်ားကုိ အျခားေသာ ေလာကီအသုံးတုိ႔၌ အမွတ္ထင္ ေပၚလြင္ သုံးစြဲေခ်ေသာ္ မေလ်ွာ္မသင္႔ဟု ႏွလုံးသြင္းၿပီးလွ်င္ ဘုရားသခင္နာမေတာ္ ဘုန္းအာႏုေဘာ္ေတာ္ကုိ ထင္ေပၚခ်ီးမြမ္း ေထာပနာျပဳျခင္းငွာ၄င္း၊ မိမိတုိ႔တြင္ရွင္ေသာ္ေသေသာ္အမ်က္ေတာ္ႏွင့္ ကင္းလြတ္ပါမည္႔ မဟာဂရုဏာ ေက်းဇူးေတာ္ျမတ္ကုိ ခံရပါေစေသာ သေဘာကုိ အာရုန္ျပဳ၍ ယၡဳဤေက်ာင္းကုိ ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၁၂၅၅) တပိုတြဲလဆန္း (၁၄)ရက္ေန႔ ခရစ္သကၠရာဇ္ (၁၈၉၄)ခု ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၈)ရက္ေန႔တြင္ တုမရ ျမတ္စြာဘုရားအား ေဆာက္လုပ္ၿပီးေျမာက္ လွဴဒါန္းပူေဇာ္ပါသည္။ ေက်ာင္းတကာ ေက်ာင္းအမတုိ႔ ပန္ေလွ်ာက္ေ ေမတၲာအၿမဲ ပုိ႔ၾကပါ။

    ဖါသာရ္ဖုိးသည္ မိမိ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔ေသာ ခ်မ္းသာရြာ အတြက္ စာသင္ေက်ာင္း တစ္ေဆာင္ ေဆာက္လုပ္ ေပးလုိသည္႔ ဆႏၵအေလ်ာက္ မိမိကုိယ္ပိုင္ေငြႏွင့္ လွဴဒါန္းၾကသည္႔ ေငြမ်ား စုေပါင္းလုိက္ရာ ေငြက်ပ္တစ္ေသာင္းခန္႔ ရရွိသည္။ ထုိအခါ ဖါသာရ္ဖုိးသည္ ေဆာက္လုပ္လုိသည္႔ ေက်ာင္းပုံစံကို ေရးဆြဲလ်က္ ေက်ာင္းေဆာက္ရန္ ရင္းႏွီး မတည္ေငြကုိပါ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ ပညာေရးဌာနသုိ႔ တင္ျပခဲ႔သည္။ စာသင္ေက်ာင္းေဆာက္ရာ၌ ကုန္က်မည္႔ စရိတ္ေငြ တစ္၀က္ကို ႏိုင္ငံေတာ္ အစုိးရက ကုန္က်ခံမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပန္ၾကား ခ်က္ျဖင့္ ခ်မ္းသာရြာ၌ ႏွစ္ထပ္ စာသင္ေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္လုိက္သည္။ ဖါသာရ္ဖုိးသည္ (၁၈၉၄)ခု ေဖေဖၚ၀ါရိီလ (၁၈)ရက္ေန႔တြင္ ဘုရားေက်ာင္း သာဓုေခၚ ေကာင္းႀကိီးေပးပြဲ က်င္းပသည္။

    ဖါသာရ္ဖုိးသည္ (၁၉၀၁) ခုတြင္ က်န္းမာေရး ခ်ိဳယြင္းလာသျဖင့္ ဆရာေတာ္ႀကိီး ကာဒုိး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္အရ မႏၲေလးၿမိဳ႕ စိန္ဂၽြန္း ကိုယ္ေရဖ်ား ေရာဂါသည္္မ်ား ေစာင္႔ေရွာက္ေသာေက်ာင္း၊ ေက်ာင္းထုိင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္၀င္းဂဲ၏ လက္ေထာက္အျဖစ္ အနားယူလုိက္သည္။ (၁၉၁၈)ခု စက္တင္ဘာလ (၂၀)ရက္ေန႕တြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ စိန္္ဂၽြန္းေက်ာင္း၌ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည္။


။ The Voice, Dec,1918, PP.357-360
။ The Voice,Dec,1918, PP.357-360
။ The Voice,Dec,1918,PP.357-360

ဖါသာရ္ အာခ်ီေလ ဒူးဟန္း (၁၈၅၀-၁၉၀၈)
Fr.Achille Duhand (Paris Foreign Mission Society)
    ဖါသာရ္ ဒူးဟန္းသည္ (၁၈၇၅)တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ (Procurator of the Mission)ႏွင့္ ဆရာေတာ္ ဆီမြန္၏ (Provicar) အျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရသည္။ ေခ်ာင္းဦးႏွင့္ ဗန္းေမာ္ကုိ တာ၀န္ယူ ၾကည္႔ရူရသည္။ (၁၈၈၇)တြင္ ေခ်ာင္းဦးမွ ေျပာင္းေရႊ႕ရသည္။ ဖါသာရ္ ဒုူးဟန္း လက္ထက္ေခ်ာင္းဦး၌ ဘာသာ၀င္ အိမ္ေျခ (၃၅) အိမ္ ရွိသည္။

    မႏၲကက္သလစ္ ေျမာက္ပုိင္းသာသနာ ဒုတိယေျမာက္ ဆရာေတာ္ႀကီး ေအဆီမြန္က မႏၲေလး၊ ၈၂ လမ္း၊ ၂၅ x ၂၆ ၾကား၊ ျပည္ႀကီးက်က္သေရ အေရွ႕ရပ္ရွိ ေရႊႏွလုံးေတာ္ ကာသီဒရယ္ ဘုရားေက်ာင္းႀကီးကုိ (၁၈၈၈) ခု ဇြန္လ (၂၄)ရက္တြင္ အုတ္ျမစ္ခ် တည္ေဆာက္ရာ ဖါသာရ္ ဒူးဟန္းႏွင့္ ျပင္သစ္အင္ဂ်င္နီယာ မစၥတာဒဗလ်ဴဗလင္းတုိ႔က ႀကီးၾကပ္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။ (၁၈၉၀) ျပည္႔ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ (၈)ရက္ေန႔တြင္ ဘိသိတ္ပြဲ က်င္းပသည္။ ဖါသာရ္ ဒူးဟန္းသည္ (၁၉၀၈)ခု စက္တင္ဘာလ (၂၆) ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္၌ ပ်ံေတာ္မူသည္။

။ The Voice,April,1926,PP.104-107
။ The Voice,Oct,1924,PP.234-235
။ The Little Messenger, 1950,Editor and publisher, Brother Hubert F.S.C.Printed at Rangoon, Gazeette Ltd.

ဖါသာရ္ ေလာရန္း (၁၈၅၁-၁၉၃၀)
Fr.F Laurent (Paris Forign Mission Society)
     ဖါသာရ္ ေလာရန္းသည္ (၁၈၅၁)ခု ဇန္န၀ါရီလ (၂၀)ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။ (၁၈၇၆) ခုတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရာက္ရွိ လာခဲ႕သည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ႔သည္။ ၁၈၈၄-ခုတြင္ ကေလးၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိခဲ႔သည္။ ခ်င္းတုိ႔၏ ရုိုးသားမွုကုိ တေစ႕တေစာင္း ေလ႔လာ ႏုိင္ခဲ႔သည္။ ၁၈၉၀ ျပည္႔ႏွစ္တြင္ ဆရာေတာ္ စိီိမြန္က ဖါသာရ္ ဗက္စထေရတန္ႏွင့္ ေျမာက္ပုိင္း ခ်င္းေတာင္သုိ႔ ေစလႊတ္ခဲ႔သည္။ တႏွစ္ၾကာေသာ အခါ ခ်င္းေတာင္ႀကီးကုိ အေ၀းမွ ေမွ်ာ္ၾကည္႔ ခဲ႔ရသည္။ ေနာက္ တႏွစ္တြင္ ဖါသာရ္ဂ်ားႏွင့္ အတူ ပခုကၠဴမွ တဆင္႔ ခ်င္းေတာင္ သြားခဲ႔သည္။ ခ်င္းေတာင္ေျခေရာက္၍ ခ်င္းစကား စတင္ သင္ခဲ႔သည္။ ၁၈၉၁ -ခုတြင္ ဖါသာရ္ဂ်ား ဖါသာရ္အကာဒီယမ္တို႕ႏွင့္ဟားခါးကုိ သြားၾကသည္။ ဖါသာရ္ ေလာရန္း မက်န္းမာ၍ ဂန္႕ေဂါတြင္ ေနရစ္ခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ ေလာရန္းသည္ (၁၉၁၄) ခုႏွစ္ အထိ မုံလွရြာ ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ ၾကည္႔ရူ ခဲ႔ရသည္။ ေခ်ာင္းရုိး ဘာသာ၀င္မ်ားကုိလည္း ၾကည္႔ရူ ရသည္။ ေခ်ာင္းရုိး ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ ၾကည္႔ရူစဥ္ ဘုရားေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ရာ (၁၈၉၈) ေဖေဖၚ၀ါရီ (၉)ရက္ေန႔တြင္ ၿပီးစီးခဲ႔သည္။ ဆရာေတာ္ႀကီး ကာဒုိး ေကာင္းႀကီးေပး ေရစက္ခ်သည္။ ဖါသာရ္ ေလာရန္းသည္ (၁၉၁၄) ခု မွ (၁၉၂၉)ခုႏွစ္ အထိ နဘက္ရြာ ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ ၾကည္႔ရူ ရသည္။ (၁၉၃၀) ခု စက္တင္ဘာ (၇) ရက္ေန႔တြင္ နဘက္၌ ပ်ံေတာ္မူသည္။

ေခ်ာင္းရုိးရြာ ဘုရားေက်ာင္းေက်ာက္စာ
သစၥာ ဓမၼ၀ရိယႏွင့္ လုလႅေဆာ္ႏုိး ေကာင္းျမတ္ရာရာ အမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္ အက်ိဳးထူး ခံစားေစရန္ စီမံအစ ဥာဏ ဣႏီၶတု မရွိေသာ အစိေႏၶရ သုံးလု ထြဋ္တင္ အနႏၲ ေရႊဥာဏ္ေတာ္ရွင္ ထာ၀ရဘုရားသခင္သည္ ဣသေရလမ်ိဳး ဘာ၀အား ဘုရားတမန္ ကုိးကြယ္ရန္ဟု ပိတ္မွန္တြင္ေခၚ ျမတ္စံေတာ္ကုိ ေဆာက္လုပ္တည္ရန္ ဣသေရလႏိုင္ငံကုိ စီမံ ဥကၠဌအစုိးရေသာ ရဟႏၲာတြင္ မုိးဇယ္ရွင္အား ေဇာံအလ်ားႏွင့္ အျခားအသြယ္မ်ား ဗ်ာဒိတ္၀ယ္ ထုံးတန္းေဆာက္လုပ္ရန္ နည္းလမ္းကုိ ဓမၼေဟာင္း ေရႊစာ ထြက္ေျမာက္ရာက်မ္း သမၼာႏွင့္ ေက်ာင္းတကာ ေက်ာင္းအမတုိ႔၏ စိတ္ႏွလုံး ရႊင္ျပဳံး ပီတိ ဂြမ္းဆီထိပမာ ညီညာမယြင္း ႏွလုံးသြင္းၿပီးလွ်င္ မိမိတုိ႔ပုိင္ လက္ကုိင္ဥစၥာ ရွိသမ်ွ အရာရာတုိ႔သည္ ကုိးစားရာမရ အနိစၥႏွင့္ အနတၲစစ္အမွန္ျဖစ္သည္႔ ျပင္ဓမၼသစ္က်မ္း ေရႊႏွုတ္ထြက္ျပန္တမ္းကုိ အခန္းခြဲယူရန္ သူမကင္း ႏွလုံးသြင္း၍ ေဘးရွင္းလြတ္ရာ က်မ္းအလာျဖင့္ သဒၶါၾကည္ယုံ ေရႊျပည္ဘုံကုိ အာရုံစုုိက္ျမိဳက္ ဘ႑ာတုိက္အသြင္ ႏွလုံး စြဲတင္၍ ထုိျပင္စိတ္ထား တရားပစၦာ လြန္ၾကဴးရာႏွိုက္ေန႔မွာ အႏိၲေရာက္တုံ ဘိက ဒုစရိုက္ ညစ္ေၾကး အျပစ္ေဘးကုိ ခြင္႔ေပးပါမည္႔ အေၾကာင္းႏွင့္ စုေတာင္း၀ႏၵနာ ပႏၷအလား သဒၶါပြါး၍ အမ်ားဘာသာတူ ၾကည္ျဖဴရုိက်ိဳး ရွိခိုးပူေဇာ္ရန္ ဗိမာရန္ေခၚ ထုိက္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ ရဟန္းေတာ္ မေထသင္ညီမည္မွန္း ဘာသာေလာရန္း၏ ပုံစံ နိသယ်ခံယူ ၾကၿပီးလွွ်င္ ဘုရား မယ္ေတာ္ထင္ေပၚ ေၾကျငာမာရီယားဟု သညာတံဆိပ္ ဘြဲ႔ေတာ္ႏွိပ္ၿပီးလ်ွင္ ေရႊဘုိၿမိဳ႕ ခရုိင္ ဆိုင္ရာ တန္ဇယ္အုပ္စုနယ္ပါ ေခ်ာင္းရုိးဂါမ အဘမည္သြင္း ဆရာရင္း၏ သားသမက္ဆက္လက္ မေသြမန္းၿမိဳ႕ေနဟု သေရမညိုး ဆရာဘုိးႏွင့္အမ်ိဳးဇာဂီ သစၥာခ်ည္သည္႔အမည္ ေဖၚထုတ္ ေက်ာင္းအမမယ္တုတ္နွင့္သရုပ္မည္တြင္ ဆရာသင္၏ သားျမလွွ်င္ ပုတၲဌာနမည္ထူး ေရဦးၿမိဳ႕ေန အေသြထင္ထပ္ မတ္ဆရာရည္အမည္ ထပ္ညႊန္း ခင္းပြန္းတူလွ ေက်ာင္းအမ မယ္ရုပ္တုိ႔က မဏိတ ေစတနာ သဒၵါတရား တုိးပြါးသည္႔ အေလ်ွာက္ သၡင္ဘုရားအား ေဆာက္တည္ လွဴဒါန္း ပူေဇာ္သည္။ ေက်ာင္းေတာ္သည္ အၿပီးသုိ႔ေရာက္၍ သာသနာေတာ္ သကၠရာဇ္ (၁၈၉၈) ခု ေဖဖြရီလ (၉)ရက္၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္ (၁၂၅၉)ခု တပုိတြဲလျပည္႔ေက်ာ္(၄)ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔ နံနက္ (၉)နာရီအခိ်န္တြင္ အသင္းေတာ္ခ်ဳပ္ ဂုိဏ္းခ်ဳပ္ ဆရာေတာ္ဘုရားႏွင့္ အမ်ားသဃၤာ အရိယာတုိ႔ မဂၤလာ ေကာင္းႀကီးေပးၿပီး ထုိခါ သုိးၿခံပါ တပည္႔အေပါင္းတုိ႔က မဂၤလာေအာင္ စုေတာင္း၍ ေကာင္းႀကီး ေကၽြးေက်ာ္ သာဓု အႏုေမာဒနာေခၚ ၾကပါသည္။



ေခ်ာင္းရုိးရြာ ဘုရားေက်ာင္း ေခါင္းေလာင္းစာ
သကၠရာဇ္ ၁၁၃၈-ခု ကဆုမ္လၦန္း (၁)ရက္ေန႔ သင္းေဘာျပည္ ဘင္းကလားက ေရာက္လာည္။ ေခါင္းေလာင္းကုိ အန္ေထာ္နီ ေရႊထြန္ မာရိယာရွင္ပုံ သီၼး၂ ေမာင္ႏွံ၂ ေယာက္က ၀ယ္ယူ၍ ေခ်ာင္းဥ ဆေပါက္ရြာ ဘရင္ဂ်ီေက်ာင္းမွာ လွဴဒါန္း ေကာင္းမွု ျပဳခဲ႔သည္။ ေကာင္းမူေသာ အက်ိဳးကုိ ဆင္းရဲႏွင့္ ငရဲကင္း၍ နိပၸံမက္ မရြပ္မလြဲ အၿမဲဧကံ အမွန္ရလုိပါ၏ ေခ်ာင္းရုိးရြာ ေခါင္းေလာင္းလွဴသူတုိ႔ကုိ ေမတၲာပုိ႔ၾကပါ။

    ေခ်ာင္းရုိးရြာသည္ ဘုရင္ဂ်ီ ရြာေဟာင္း (၁၆) ရြာထဲမွ တရြာ အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္႔အတုိင္း ဘုရင္ဂ်ီရြာ ဘာသာထြန္းကားေသာ ရြာတစ္ရြာ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ေသးငယ္ေသာ ရြာျဖစ္ရကား ေက်ာင္းထုိင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးဟူ၍ အၿမဲ မရွိခဲ႔ေပ။ ခ်မ္းသာရြာႏွင့္ မုံလွရြာတုိ႔မွ ဘုန္းႀကီးမ်ားသာ မၾကာခဏ လာေရာက္ ႀကည္႔ရူရသည္။ ဖါသာရ္ ပုိလီညာနီသည္ သြားေရာက္ ၾကည္႔ရူရသည္။ သုိ႔ေသာ္ တုိင္းရင္းသား ဆရာတဦးရွိ၍ ပြဲေတာ္ရက္မ်ားတြင္ လူစု၍ ဘုရား၀တ္ျပဳျခင္း၊ တရားဓမၼ ေဟာေျပာျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သည္။ က်ပ္ (၅၀၀)တန္ သစ္သား ဘုရားေက်ာင္းကို (၁၈၃၄) ခုႏွစ္တြင္ ေဆာက္လုပ္ရာ ဆရာေတာ္ႀကိီး ကာအုိက က်ပ္ေငြ (၈၀) လွဴဒါန္းသည္။ ခ်မ္းသာရြာ၊ ေခ်ာင္းရုိး၊ မုံလွႏွင့္ အမရပူရ ဘာသာ၀င္မ်ားက က်ပ္ေလးရာ ႏွစ္ဆယ္ (၄၂၀) ထည္႔၀င္ၾကသည္။ ေခ်ာင္းရုိးရွိ ဘာသာ၀င္မ်ားသည္ ဘာသာတရားႏွင့္ မယိမ္းမယုိင္ စြဲၿမဲစြာရွိေနျခင္းမွာ ေက်ာင္းတကာ ဦးညွင္း၏ ႀသဇာအာဏာ စူးရွမွုေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဘုရားေက်ာင္း အျပင္ ဘုန္းႀကီးေနရန္ ေက်ာင္းကုိ ဖါသာရ္ ဓါမာတုိ၏ ေနာက္လုိက္ တပည္႔ျဖစ္သူ ေဆးဆရာ၊ ဆရာေစာေရႊက ဘုန္းႀကီးေနရန္ က်ပ္ (၅၀၀) ငါးရာတန္ အေဆာက္အဦးကုိ ေဆာက္လုပ္ လွဴဒါန္းသည္။

။ ဦးေမာင္ေမာင္တင္၊ မဟာ၀ိဇၨာ၊ အေတြးအျမင္ စာစဥ္ (၄၅)၊ ၁၉၈၉၊ ဇူလုိင္လ၊ စာမ်က္ႏွာ ၂၃-၂၆
။ ဦးေမာင္ေမာင္တင္၊ မဟာ၀ိဇၨာ၊ အေတြးအျမင္ စာစဥ္ (၄၅)၊ ၁၉၈၉၊ ဇူလုိင္လ၊ စာမ်က္ႏွာ ၂၃-၂၆
။ ခင္ေထြးရီ၊ ခရစ္ယာန္သမုိင္း၊ စာမ်က္ႏွာ ၄၀

ဖါသာရ္ စီမြန္ (၁၈၅၅-၁၈၉၃)
Fr.P.Simon(Paris Foreign Mission Society)
    ဖါသာရ္ စီိမြန္သည္ (၁၈၅၅) ခု မတ္လ (၂) ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။ (၁၈၇၈) ခု တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ တရုတ္ အမ်ိဳးသားမ်ားကုိ ၾကည္႔ရူခဲ႔သည္။ (၁၈၈၈) ခုႏွစ္တြင္ အနားယူသြားေသာ ဆရာေတာ္ ဘူးရ္ဒြန္းကုိ ဆက္ခံေသာ ဆရာေတာ္အျဖစ္ ေရြးေကာက္ျခင္း ခံရသည္။

    မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ ၈၂လမ္း၊ ၂၅x၂၆ၾကား၊ ျပည္ႀကီးက်က္သေရရပ္၊ (ယခင္ေခၚ ဘုရင္ဂ်ီတန္း)ရွိ ေရႊႏွလုံးေတာ္ ကာသီဒရယ္ ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကုိ မႏၲေလး ကက္သလစ္သာသနာ (၀ါ) ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပုိင္း ကက္သလစ္ သာသနာ၏ ဒုတိယေျမာက္ ဆရာေတာ္ႀကီး ဆီမြန္က သကၠရာဇ္ (၁၈၈၈) ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၂၄) ရက္တြင္ အုတ္ျမစ္ ခ်ခဲ႔သည္။ ၄င္း ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး ေဆာက္လုပ္သည္႔ ကုန္က်စရိတ္ အားလုံးကုိ ေက်ာင္းတကာဟု ထင္ရွား ေက်ာ္ေဇာခဲ႔သူ တုိင္းရင္းသား ဘာသာ၀င္ ဦးျမတ္ေက်ာ္၏ သား ေပါလူး ဦးဖုိးႏွင့္ ေဒၚမယ္ဒလီနားတုိ႕က လွဴဒါန္း ခဲ႔ၾကသည္။ က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ႔သျဖင့္ စကၤာပူၿမိဳ႕တြင္ အနားယူေနေသာ ေျမာက္ပုိင္း ကက္သလစ္ သာသနာ ပထမ ဆရာေတာ္ႀကီး ဘူးရ္ဒြန္း ကုိယ္တုိင္ ျပန္လည္ ႂကြေရာက္လာ၍ သကၠရာဇ္ (၁၈၉၀) ျပည္႕ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ (၈) ရက္ေန႕တြင္ ႀကီးက်ယ္ ခန္းနားစြာ ေရႊႏွလုံးေတာ္ ကာသီဒရယ္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကုိ ဘိသိတ္ သြန္းေလာင္း၍ ဖြင့္လွစ္ ေပးခဲ႔သည္။ ၄င္း ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး လုံးပတ္ အလြန္ႀကီးမားသည္႔ ကၽြန္းတုိင္ႀကီးမ်ားျဖင့္ ေဆာက္လုပ္လ်က္ ကႏုတ္ပန္းမ်ား ေဖၚၿပီး ေရႊခ် ထားပါသည္။ ဘုရားရွင္၏ ဗိမာန္ေတာ္ကုိလည္း ကၽြန္းသားမ်ားတြင္ ကႏုတ္ပန္းမ်ားျဖင္႔ လွပစြာ ထုလုပ္လ်က္ ေရႊခ်ထားသည္မွာ လြန္စြာ တင္႔တယ္လွပါသည္။ ဘုရားဖူးမ်ား၏ စိတ္တြင္ လြန္စြာ ပင္ ၾကည္ႏူးလ်က္ ၾကည္ညိဳ ဖူးေျမာ္၍ မ၀ႏုိင္ေအာင္ပင္ျဖစ္သည္။

ထုိ ေက်ာင္းေတာ္ႀကိီးကုိ ဖါသာရ္ ဒူးဟန္းႏွင့္ ျပင္သစ္ အဂၤ်င္နီယာ မစၥတာ ဒဗလ်ဴဘလင္းတုိ႔က ႀကီးႀကပ္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ပါသည္။ ထုိလွပ ႀကီးက်ယ္ ခန္းနားေသာ ေရႊႏွလုံးေတာ္ ကာသီဒရယ္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးသည္ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ အတြင္း (၁၉၄၂) ခုႏွစ္ ဧၿပီလ (၃) ရက္ ေသာႀကာေန႔ႀကီးတြင္ ဂ်ပန္၏ ဗုံးဒဏ္ျဖင့္ မီးေလာင္ ပ်က္စီးရသည္။ လက္ရွိ ေရႊႏွလုံးေတာ္ ကာသီဒရယ္ ေက်ာင္းႀကီးကုိ သကၠရာဇ္ (၁၉၄၈) ခုတြင္ အသစ္ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္၍ (၁၉၄၉) ခုႏွစ္ ၀တ္ျပဳ ကုိးကြယ္ႏုိင္ရန္ စီစဥ္ခဲ႔ပါသည္။ ဆရာေတာ္ႀကီး ဖါးလီးေယးက ခရစၥမတ္အႀကိဳ ညတြင္ တရားဦးေဟာ ခဲ႔ပါသည္။ ၄င္း ကာသီဒရယ္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကုိ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေဂ်ဦး၀င္းႏွင္႔ အင္ဂ်င္နီယာ ဒီရက္နန္းတုိ႔က ႀကီးႀကပ္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။

    ဆရာေတာ္ႀကီး ဆီမြန္ လက္ထက္ (၁၈၉၀) ျပည္႔ႏွစ္တြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ တရုတ္တန္း ရပ္ကြက္တြင္ ပ်ဥ္မ်ား ၀ါးမ်ားျဖင္႔ ပထမ ရဟန္း ျဖစ္သင္ေက်ာင္းကုိ ေဆာက္လုပ္ ဖြင့္လွစ္ခဲ႔ပါသည္။ ၄င္းေက်ာင္းကုိ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္ေကာ႔က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔သည္။ ေက်ာင္းသား (၂၀) ခန္႔ ရွိသည္။ (၁၈၉၂) ခုႏွစ္တြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ႀကီး မီးေလာင္ရာ ရဟန္းျဖစ္သင္ေက်ာင္းလည္း ျပာပုံ ျဖစ္ခဲ႔ရသည္။ ေက်ာင္းသားမ်ားလည္း မိမိတုိ မိဖရပ္ထံ ျပန္ၾကရသည္။

       ဆရာေတာ္ႀကီးသည္ ေရွ႕တုိးခ်ဲ႔ လုပ္ကုိင္ရန္ အႀကံအစည္ မ်ားစြာ ရွိေသာ္လည္း (၁၈၉၃) ခုႏွစ္ သက္ေတာ္ (၃၈)ႏွစ္တြင္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည္။ 


။ The list of foreign Missionaries
။ ကက္သလစ္ရာဇ၀င္၊စာမ်က္ႏွာ ၃၅၀
။ The Little Messenger, 1950.Editor and Publisher-Brother Hubert F.S.C.Printed at Rangoon, Gazeette Ltd.
။ ရဟန္းျဖစ္သင္ စိန္္ရတု မဂၢဇင္း - စာမ်က္ႏွာ ၃၅
။ ကက္သလစ္ရာဇ၀င္ - စာမ်က္ႏွာ ၃၅၀

ဖါသာရ္ အုစ္ (၁၈၆၀-၁၉၀၅)
Fr.A.Usse(Paris Foreign Mission Society)
    ဖါသာရ္အုစ္သည္ (၁၈၆၀) ျပည္႔ႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ (၇) ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြါးခဲ႔သည္။ (၁၈၈၄) ခုတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ (၁၈၉၄) ခုႏွစ္တြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ဆီမြန္ကုိ ဆက္ခံေသာ ဆရာေတာ္အျဖစ္ ေရႊးေကာက္ တင္ေျမာက္ျခင္း ခံရသည္။ ကုိယ္ေတာ္၏ ပထမ စတင္ေဆာင္ရြက္ခ်က္မွာ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ရဟန္းျဖစ္သင္ေက်ာင္း ဖြင့္လွစ္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

    (၁၈၉၆) ခုတြင္ ေဒလာဆာ ဘရာသာရ္မ်ားကုိ မႏၲေလးသုိ႔ ဖိတ္ေခၚခဲ႔သည္။ (၁၈၉၇) တြင္ ဘရာသာရ္ (၅)ပါးႏွင့္ စိန္ပီတာ အထက္တန္းေက်ာင္း စတင္ ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ခဲ႔သည္။ ေက်ာင္းသား (၈၀) ရွိသည္။ ဆရာေတာ္အုစ္သည္ ျပင္သစ္ျပည္သုိ႔ ျပန္သြားရာ ေရာဂါ စြဲကပ္သျဖင့္ (၆)ႏွစ္ ၾကာေသာအခါ ၄င္းျပည္မွာပင္ သကၠရာဇ္ (၁၉၀၅) ခု ဧၿပီလ (၂) ရက္ေန႔၌ ပ်ံေတာ္မူသည္။

။ The list of foreign Missionaries
။ ကက္သလစ္ရာဇ၀င္-စာမ်က္ႏွာ ၃၅၀
။ Mandalay District Gazetter, Vol(A)P.177
။ ကက္သလစ္ရာဇ၀င္-စာမ်က္ႏွာ ၃၅၀


ဖါသာရ္ ဂ်ီးရုိး (၁၈၆၀-၁၉၁၁)
Fr.Michael Giraud(Paris Foreign Mission Society)
    ဖါသာရ္ ဂ်ီရုိးသည္ (၁၈၆၀)ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ (၁၇) ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္တြင္ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။
(၁၈၈၆) ခုတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ (၁၈၈၇) ခုႏွစ္မွ (၁၉၀၆) ခုထိ ေခ်ာင္းဦး ဘာသာ၀င္မ်ား ၾကည္႔ရူ ရသည္။ ဤဘုန္းေတာ္ႀကီး လက္ထက္တြင္ ေခ်ာင္းဦး၌ ဘာသာ၀င္ အိမ္ေျခ (၅၀)ထိ တုိးတက္ လာခဲ႔သည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသည္ (၁၉၁၁) မတ္လ (၂၆) ရက္ေန႔တြင္ မႏၲေလး၌ ပ်ံေတာ္မူသည္။

    ဖါသာရ္ဂ်ိီရုိးသည္ ခ်မ္းသာရြာ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္ဖုိး ႏုိင္ငံျခားသြားေရာက္ အနားယူေနစဥ္ (၁၈၉၀)
ခုတြင္ ခ်မ္းသာရြာ၌ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေနရန္ သစ္သားေက်ာင္း တေဆာင္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။

။ The Voice, oct,1924,PP.234-235
။ ေဒၚေစာရွင္၊စစၥတာ(၁၉၀၄-၂၀၀၁)ခ်မ္းသာရြာ၏မွတ္တမ္း


ဖါသာရ္ဟဲ(၁၈၆၃-၁၉၃၄)
 Fr. Herr (Paris Foreingn Mission Souciety)
     ဖါသာရ္ ဟဲသည္ (၁၈၆၃) ခု မတ္လ (၆) ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။ (၁၈၈၈) ခုတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ႔သည္။

    (၁၈၉၂) ေလာက္က စၿပီး ေရႊဘုိနယ္အုပ္ ဘုန္းႀကီးအျဖစ္ႏွင့္ ႏွစ္ေလးဆယ္ေလာက္ သာသနာျပဳလုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ ခဲ႔သည္။ ေရႊဘုိနယ္ ရြာငယ္ကေလးမ်ားစြာတုိ႔မွ လူမ်ားကုိ ကက္သလစ္ ဘာသာသုိ႔ ကူးေျပာင္း ေစခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ဟဲသည္ မယ္ေတာ္ကုန္း(ကံႀကီးေတာ)တြင္ ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္ၿပီး၊ လူဒယ္သခင္မဘြဲ႕ အမည္ျဖင့္ (၁၉၂၅) ခု ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၁) ရက္ေန႔တြင္ ေက်ာင္းသာဓုေခၚပြဲ က်င္းပသည္။ ဆရာေတာ္ႀကီး ဖူးလ္ကီးေယး ကိုယ္တုိင္ ဘုရားေက်ာင္း ေကာင္းႀကီးေပးသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး (၈)ပါး တက္ေရာက္သည္။ ဖါသာရ္ဟဲႏွင့္ ဖါသာရ္ေတာ္ဘိယတုိ႔သည္ မယ္ေတာ္ကုန္း ဘုရားေက်ာင္း မေဆာက္မီ (၂၅)ႏွစ္ အတြင္း ကက္သလစ္ရြာ (၇)ရြာထက္ မနည္း တည္ေထာင္ ႏိုင္ခဲ႔ၾကသည္။

    ေရႊဘုိ ေက်ာင္းထုိင္နယ္အုပ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္ဟဲသည္ ေညာင္ခ်င္ပင္ရြာမွ ဆင္းရဲသားမ်ားအား အုိးအိမ္ ထူေထာင္ေပးသည္။ အိမ္ေထာင္စု အလုိက္ လွည္း ႏြား လယ္ယာ ကုိင္းကၽြန္းမ်ား ၀ယ္ေပးသည္။ တိရစၦာန္ ေမြးျမဴေရးအတြက္ ေငြမ်ား မတည္ေပးသည္။ ဖါသာရ္ဟဲသည္ ေရႊဘုိ ကက္သလစ္ သာသနာနယ္အုပ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးျဖစ္၍ ဖါသာရ္ေတာဘိယ ႏွင့္ ဖါသာရ္ ေရမန္းဒက္တုိ႔သည္ လက္ေထာက္ဘုန္းႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ယင္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးတုိ႔သည္ ေညာင္ခ်င္ပင္၊ တပူကုန္း၊ မေဖး၊ လက္ပံႀကီး၊ ထေနာင္း၀င္း၊ ေမဂြန္၊ တဲႀကီး၊ က်ည္းဖ်ား၊ ကန္ႀကီးေတာ၊ ၀က္လက္၊ ကုိးေတာင္ဘုိ႔၊ ကန္ဘလူ၊ ေကာလင္း၊ ခ်ပ္သင္း၊ ၀င္းသုိ၊ စေသာ ၿမိဳ႕ရြာမ်ားရွိ ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ လွည္႔လည္ ၾကည္႔ရူရသည္။ ဖါသာရ္ဟဲသည္ ျမစ္ႀကီးနား၊ ဗန္းေမာ္၊ ကသာ၊ ထီးခ်ိဳင့္၊ ေရႊလီ ျမစ္၀ွမ္း တေလွ်ာက္ လွည္႕လည္ ၾကည္႔ရူ ေဟာေျပာသည္။ ေရႊဘုိနယ္မွ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ဘာသာ၀င္ရြာ အမ်ားအျပားကုိ လွည္႔လည္ ၾကည္႔ရူၾကရသျဖင့္ မည္သည္ရြာကုိမွ် အတည္တက် ေနထုိင္ျခင္း မရွိၾကပါ။ ရဟန္း ဘုန္းေတာ္ႀကီး မရွိေသာ အခ်ိန္တြင္ ဓမၼဆရာမ်ားက ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ ၾကည္႔ရူ ရသည္။ ဖါသာရ္ဟဲသည္ (၁၉၂၉)ခုႏွစ္တြင္ ေရႊဘုိနယ္မွ ဗန္းေမာ္နယ္သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ အမွုထမ္းရသည္။ သူ၏ ႀကိဳးပမ္းမွုေၾကာင့္ (၅)ႏွစ္ အတြင္း လူေပါင္း (၁၀၀၀)ေက်ာ္ ဘာသာသြင္း ႏုိင္ခဲ႔သည္။ ၁၉၃၄-ခုတြင္ ႏွလုံးေရာဂါေၾကာင့္ မႏၲေလး ျပန္လာ ခဲ႔သည္။ မၾကာမီ ေမၿမိဳ႕၌ ပ်ံေတာ္မူသည္။


။ The list of foreign Missionaries
။ The Voice, March, 1925,PP.75-76
။ ဆရာဂ်ိဳးဇက္ (ရြာေတာ္)၏ မွတ္တမ္း
။ Bishop Usher, The History of the Catholic Church in Burma


ဖါသာရ္ေလဂ်မ္း ဒရယ္ (၁၈၆၃-၁၈၉၅)
Fr. L  Legendre (Paris Foreign Mission Society)
    ဖါသာရ္ လူ၀စ္ ေလဂ်မ္းဒရယ္သည္ (၁၈၆၃)ခု စက္တင္ဘာလ (၂၂)ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။ (၁၈၈၈) ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ မုံလွ ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ ၾကည္႔ရူခဲ႔သည္။ (၁၈၉၅) စက္တင္ဘာလ (၄)ရက္ေန႔တြင္ မိတီၴလာ၌ ကာလ၀မ္းေရာဂါျဖင့္ ပ်ံေတာ္မူသည္။ သက္ေတာ္(၃၂) သာ ရွိေသးသည္။

။ The list of foreign Missionaries

ဖါသာရ္ဖူးလ္ကီးယား(၁၈၆၆-၁၉၄၈)
Fr.E.Foulquier ( Paris Foreign Mission Society)
    ဖါသာရ္ ဖူးလ္ကီးယားသည္ (၁၈၆၆) ခု ႏုိ၀င္ဘာလ (၂၆) ရက္ေန႔တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ႔သည္
(၁၈၈၉) တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာခဲ႔သည္။

။ The list of foreign Missionaries

 ဆက္ပါမည္...

မႏၱေလးကက္သလစ္သာသနာႏွင့္ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား (အပိုင္း ၁၁)