Sunday, June 16, 2013

မႏၱေလးကက္သလစ္သာသနာႏွင့္ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား (အပိုင္း ၇)

မႏၱေလးကက္သလစ္သာသနာႏွင့္ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား (အပိုင္း ၆)

 
ဖါသာရ္ အဘုိနာ
Fr.Paul abbona (oblates) 
    ႀသဘလိပ္ အသင္း၀င္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ဖါသာရ္ အဘုိနာႏွင့္ ဖါသာရ္ဗင္းဆင္း ဗရူးႏုိ တုိ႔သည (၁၈၄၀) ျပည္႔ႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ထြက္ခြာ ခဲ႔ၾကသည္။ လမ္းခရီးတြင္ ခက္ခက္ ခဲခဲ လာခဲ႔ၾကရသည္ အိႏိၵယႏိုုင္ငံ မဒရပ္ၿမိဳ႕သုိ႔ ေရာက္ေသာအခါ မၾကာခင္က (Vicar Apostolate)
ခန္႔ထားျခင္း ခံရေသာ ဆရာေတာ္ႀကီး ကာရူးက (Carew) ပ်ဴငွါစြာ ႀကိဳဆို လက္ခံသည္။ ဆရာေတာ္ႀကီးႏွင္႔ သူ၏ သာသနာျပဳမ်ားသည္ အဂၤလိပ္ စကား တတ္ကၽြမ္းေသာ္လည္း ေပၚတူဂီ စကား မတတ္ကၽြမ္းသျဖင့္ မဒရပ္ရွိ ကက္သလစ္ ဘာသာ၀င္ ေပၚတူဂီမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံရာတြင္ အခက္အခဲ ရွိသည္။ ေပၚတူဂီ ဘုန္းႀကီးမ်ားကလည္း အဂၤလိပ္ ဘာသာ စကား မတတ္ကၽြမ္း ၾကေပ။ ဆရာေတာ္ႀကီးသည္ ဖါသာရ္ အဘိုနာအား မဒရပ္ၿမိဳ႕တြင္ မိမိႏွင့္ အတူ သာသနာျပဳ လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ရန္ ေနရစ္ေစၿပီး၊ ဖါသာရ္ ဗင္းဆင္း ဗရူးႏုိးကုိ စရိတ္ေပးၿပီး ရန္ကုန္သုိ႔ ဆက္လက္ သြားေစသည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ ေပၚတူဂီ စကား ကၽြမ္းက်င္စြာ တတ္ေျမာက္သျဖင့္ မဒရပ္ရွိ ေပၚတူဂီ ဘာသာ၀င္မ်ား ႀကည္႔ရူရာတြင္ ေအာင္ျမင္မွု ရရွိခဲ႔သည္။ ဆရာေတာ္ႀကီးက ဖါသာရ္ အဘုိနာအား မဒရပ္တြင္ ဆက္လက္ ေနခြင္႕ျပဳရန္ ဌာနခ်ဳပ္သုိ႔ ၄င္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆရာေတာ္ႀကီး ကာအုိထံ ၄င္း၊ စာေရး၍ ေတာင္းခံေသာ္လည္း မရရွိသျဖင့္ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ မဒရပ္မွ ရန္ကုန္သုိ႔ သေဘၤာျဖင့္ ထြက္ခြာခဲ႔ရာ (၁၈၄၀) ခု ႀသဂုတ္လ (၂၀) ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိ လာခဲ႔သည္။ သုူ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိခ်ိန္တြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ကာအုိ ေရာမသုိ႔ သြားေနသည္။ ေမာ္လၿမိဳင္ႏွင့္ ရန္ကုန္တြင္ ဖါသာရ္ တာရုိလီ ဖါသာရ္စေတာက္တုိ႔ႏွင့္ လ အနည္းငယ္ ေနထုိင္ခဲ႔ၿပီး အထက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ သြားရသည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာႏွင့္ ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီတုိ႔ ျမန္မာျပည္ ေျမာက္ပုိင္း သာသနာသုိ႔ ေရာက္ေသာအခါ ဖါသာရ္ ပုိလီညာနီက ခ်မ္းသာရြာ၊ မုံလွ၊ ေခ်ာင္းရုိး၊ ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီက နဘက္ႏွင့္ ေခ်ာင္းဦး၊ ဖါသာရ္ အဘုိနာက မင္းေနျပည္ေတာ္ အမရပူရကုိ ၾကည္႔ရႈ႕သည္။ ထုိအခ်ိန္တြင္ ေျမာက္ပုိင္း သာသနာ၌ ကက္သလစ္ ဘာသာ၀င္ ဦးေရ တစ္ေထာင္ခန္႔ ရွိသည္။

    (၁၈၄၃) ခု ဧၿပီလ (၁၁) ရက္ေန႔တြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ေခ်ရီတီႏွင့္ ဖါသာရ္ အန္ဒရီ အာႏူိ၊ ဦးပဥၥင္းႀကီး ပုိဂုိလိုတီ၊ ဦးပဥၥင္းႀကီး ဂါဘူတီ၊ ကုိရင္ တက္ဆီအုိ၊ ရပ္ဖိဂ္နန္ႏွင့္ အုိပါတီတုိ႔ ရန္ကုန္မွ အင္း၀သို႔ ထြက္ခြာ လာခဲ႔သည္။ ဧၿပီလ (၁၅)ရက္ စေနေန႔ႀကီးတြင္ ျပည္ၿမိဳ႕သုိ႔ ေရာက္ရွိၾကသည္။ ေမလတြင္ ျပည္ၿမိဳ႕မွ ထြက္ခြာ လာႀကၿပီး အင္း၀ ေရာက္ေသာအခါ ဆရာေတာ္ႀကီး ေခ်ရီတီႏွင့္ အဖြဲ႔ကုိ အမရပူရမွ ဖါသာရ္ အဘုိနာႏွင့္ ခရစ္ယာန္မ်ား တုိ႔သည္ ေလွငယ္ျဖင့္ အင္း၀သုိ႔ လာေရာက္ ႀကိဳဆုိၾကသည္။ အမရပူရတြင္ ရက္အနည္းငယ္ ေနထိုင္ၾကၿပီး (၁၈၄၃) ခု ေမလ (၂၁) ရက္ေန႔တြင္ ဒကာေတာ္ အန္တိုနီ ကာေမရတာ၏ လွဴဒါန္းေငြျဖင့္ တည္ေဆာက္ ထားေသာ စိန္ပိီတာဘြဲ႔ခံ အုတ္ဘုရားေက်ာင္းကုိ ဆရာေတာ္ႀကီး ေခ်ရီတီႏွင့္ ဖါသာရ္ အဘုိနာ၊ ဖါသာရ္ အန္ဒရီအာႏုိ၊ ဥိီးပဥၥင္း ပုိဂုိလုိတီႏွင့္ ဂါဘူတီ၊ ကုိရင္ အုိပါတီ၊ တက္ဆီအုိႏွင့္ ရပ္ဖိဂနန္တုိ အတူပါ၀င္၍ ဘုရားေက်ာင္း ေကာင္းခ်ိီးေပး မစၦားပူေဇာ္ပြဲ က်င္းပသည္။ ဘုရားေက်ာင္း တကာ ကာေမရတာ၏ မိသားစုႏွင့္ အျခားဘာသာ၀င္မ်ား တက္ေရာက္ႀကသည္။

    ဖါသာရ္ အဘုိနာ မဒရပ္မွာေနစဥ္ မဒရပ္မွ ခ်မ္းသာႂကြယ္၀ေသာ ေက်ာက္ကုန္သည္ တစ္ဥိီးရွိသည္။ ထုုိသူသည္ အာေမးနီးယား လူမ်ိဳး၊ အာဗာနီ(Avanis) ျဖစ္သည္။ ခ်မ္းသာ ႂကြယ္၀ေသာ္လည္း သာမန္ ဆင္းရဲသား ပုံစံမ်ိဳးႏွင့္ ေနထုိင္သည္။ ဘုရားတရား ၾကည္ညိုသူလည္း ျဖစ္သည္။ ဆရာေတာ္ႀကီးသည္ ေပၚတူဂီ စကား မတတ္ကၽြမ္းသျဖင့္ ထုိသူ၏ အိမ္သုိ႔ ဖါသာရ္ အဘုိနာကုိ သြားေရာက္ လည္ပတ္ေစသည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ အုိအာေမးနီးယား အာဗာနီႏွင့္ ခင္မင္ ရင္းႏွီးသြားသည္။ ထုိသူကား ဘုရားေက်ုာင္းအတြက္ႏွင့္ အိီတလီ သာသနာျပဳမ်ား အတြက္ လွဴဒါန္းလုိေၾကာင္း ေျပာခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ ျမန္မာဘုရင္ မင္းတုန္းမင္းက ေစလႊတ္သျဖင့္ (၁၈၅၆) ခုႏွစ္တြင္ ေရာမၿမိဳ႕သု႔ိ သြားေသာအခါ မဒရပ္ရွိ ေက်ာက္ကုန္သည္ အဘာနီႏွင္႔ ၀င္ေရာက္ ေတြ႕ဆုံၿပီး အဂၤလိပ္ ျမန္မာစစ္ပြဲအၿပီး သာသနာအတြက္ အကူအညီမ်ား လုိအပ္ေၾကာင္း ေျပာျပသည္ ထုိအခါ အာေမးနီးယန္းက ရန္ကုန္ ကာသီဒရယ္ ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္း အတြက္ႏွင့္ သာသနာျပဳမ်ား အတြက္ ေငြမ်ား လွဴဒါန္း လုိက္သည္။

    ဖါသာရ္ အဘုိနာ အမရပူရမွာ ေနစဥ္ ဘုရင္၏ ဦးစားေပးျခင္း ခံရသည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာအား ဘုရင္က မၾကာခဏ ေခၚယူ၍ ေဆးပညာႏွင့္ နကၡတ္ပညာ ဆုိင္ရာသိပၸံပညာ ဘာသာရပ္မ်ားကုိ ရွင္းလင္း ျပေစသည္။ တခ်ိဳ႕ အခ်ိန္မ်ားမွာ ဘုရင္၏ ေရွ႕ေမွာက္တြင္ ပုဏၰားေတာ္မ်ားႏွင့္ ေနၾကတ္ လၾကတ္ျခင္းမ်ား ေဆြးေႏြးေစခဲ႔ရာ ထင္ရွား ခဲ႔သည္။ သာယာ၀တီမင္းတြင္ သမီး တစ္ေယာက္ရွိသည္။ ေနာင္တြင္ မင္းတုန္းမင္း၏ မိဖုရားျဖစ္သည္။ သာယာ၀တီမင္း၏ သမီးေတာ္သည္ နကၡတၲေဗဒ ဆုိင္ရာ သိပၸံပညာ ဘာသာရပ္ကုိ ေလ႔လာေနသူ ျဖစ္သည္။ ဘုရင္က ဖါသာရ္ အဘိုနာအား သမီးေတာ္ကုိ နကၡတ္ ပညာရပ္ ကူညီ သင္ၾကား ေပးေစလုိသည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာကလည္း ဘုရင္ကုိ ျငင္းဆန္မွု မျပဳဘဲ လိမၼာ ပါးနပ္စြာျဖင့္ ျမန္မာ ဘာသာတတ္ကၽြမ္းေသာ နကၡတ္ ပညာရွင္မ်ားကုိ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ သာသနာျပဳမ်ား ေနထုိင္ရာ ေက်ာင္းသုိ႔ ေစလႊတ္ ေလ႔လာၿပီး ဘုရင္၏ သမီးေတာ္ကုိ ျပန္လည္ ရွင္းလင္းျပျခင္းက ပုိ၍ လြယ္ကူ ရွင္းလင္းၿပီး အက်ိဳးရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အႀကံျပဳ ေလ်ာက္ထားခဲ႔သည္။ ဘုရင္က ၿပံဳးေတာ္မူ၍ သင္၏ အႀကံအစည္ အလြန္ သင္႔ျမတ္ လွေပသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး၏ က်င္႔စဥ္ႏွင့္ ညီညႊတ္ ပါေပသည္။ အေျမာ္အျမင္ ရွိပါေပသည္ဟု ခ်ီးက်ဴးခ႔႔ဲသည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ သတိ ၀ိရိယႏွင့္ အေျမာ္အျမင္ ရွိစြာ ဘုရင္ကုိ ေက်နပ္ေအာင္ ေလ်ွာက္ထားႏုိင္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္သည္။ ဘုရင္သည္ နကၡတ္ပညာရွင္မ်ားအား ဖါသာရ္ အဘိုနာေက်ာင္းသို႔ သြားေရာက္ ေလ႔လာၾကရန္ အမိန္႔ထုတ္သည္။ နန္းတြင္း လူငယ္ တစ္ခ်ိဳ႕ကိုလည္း ဖါသာရ္ အဘိုနာထံ သြားေရာက္၍ လမ္းညႊန္မႈ ခံယူရန္ ေစလႊတ္ခဲ႔သည္ ထိုလူငယ္ တခ်ိဳ႔ သည္ (၁၈၇၇) တြင္ နိုင္ငံေတာ္၏ အေရးပါေသာ ရာထူးမ်ား ရရွိၾကသည္။  

    ဒုတိယ အဂၤလိပ္ ၿမန္မာစစ္ (၁၈၅၂) ခုႏွစ္တြင္ လက္ရွိ ဘုရင္သည္ ထီးနန္းကို ကာကြယ္ထားသည္။ အမရပူရကို စစ္သား မင္းေလာင္းမ်ားက လုယက္ ဖ်က္ဆီး မီးရိႈ႕ၾကသည္။ အမရပူရတြင္ ေနေသာ ဖါသာရ္ အဘိုနာအားလည္း သတ္ပစ္မည္ဟု အႀကိမ္ႀကိမ္ ၿခိမ္းေျခာက္ ခံရသည္။ ေနာက္တက္လာေသာ ဘုရင္သည္ ဖါသာရ္ အဘိုနာအား ယခင္ အေျခအေနအတိုင္း သာသနာျပဳခြင္႔ ေပးခဲ႔သည္။ (၁၈၅၇) ခု ဦးပိုင္းတြင္ ဘုရင္႔ ပုဏၰားေတာ္မ်ား၏ ေလွ်ာက္ထားခ်က္ အရ ခရစ္ယာန္မ်ား အားလံုး မႏၲေလးသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္း ေနထိုင္ရန္ သႏိၵဌာန္ ခ်ခဲ႔သည္။

    မင္းတုန္းမင္းသား ဘုရင္အျဖစ္သို႔ မေရာက္မီ ေနာင္ေတာ္ ပုဂံမင္းကို တပ္မ်ားႏွင္႔ တိုက္ခိုက္ၾကစဥ္မွာပင္ ကုလား၀န္မင္းေခါင္ သီဟသူ၊ အေျမာက္၀န္ မင္းလွ သီရိမင္းထင္တို႔ႏွင္႔ အတူ သာသနာျပဳ အီတာလ်ံ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒိုမင္ဂိုတာရိုလီႏွင္႔ ေပါလို အဘိုနာတို႔ကို အဂၤလိပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မင္းႏွင္႔ ၀န္ရွင္ေတာ္ မင္းႀကီးတို႔ထံ မင္းတုန္းမင္းသားက ေစလႊတ္၍ တပ္ အခ်ီအတက္ မရွိ ေရွးအထက္ကကဲ႔သို႔ မဟာမိတ္ျဖစ္လုိေၾကာင္း ႏွင္႔ စစ္ေျပၿငိမ္းေရး ဆိုေစသည္။ ယင္းအဖြဲ႕သည္ (၁၈၅၃) ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလ (၁၉)ရက္ ေန႔တြင္ ၿဗိတိသွ် စစ္စခန္းသို႔ ေရာက္ရွိၾကေလသည္။ မင္းတုန္းမင္း ဘုရင္ ျဖစ္ၿပီးေသာအခါ ယင္းအဖြဲ႕ကို အဂၤလိပ္တို႔ထံ ဒုတိယအႀကိမ္ ထပ္မံ ေစလႊတ္ျပန္သည္။ (၁၈၅၃) မတ္လ (၂) ရက္ေန႔တြင္ ေရာက္ရွိၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ၿဗိတိသွ်တို႔သည္ ျပည္မွ တဆင္႔ ခ်ီတက္၍ ေၿမထဲၿမိဳ႕ကို သိမ္းပိုက္ၿပီး ျဖစ္ေနေလၿပီ။ ပုဂံမင္းႏွင္႔ မင္းတုန္းမင္း ထီးနန္း အေျပာင္းအလဲေၾကာင္႔ ၿဗိတိသွ် ေအာက္ျမန္မာႏိုင္ငံ သိမ္းပိုက္ျခင္းကို ျပန္လည္ ရုတ္သိမ္း လိမ္႔မည္ဟု အီတာလ်ံ ကက္သလစ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္ တာရိုလီက မိုက္မဲစြာ စိတ္အား တက္ခဲ႔ေၾကာင္းႏွင္႔ အကယ္၍ မင္းတုန္းမင္း၏ အဆိုျပဳခ်က္မ်ား ေအာင္ျမင္ပါက ကက္သလစ္ဂိုဏ္း အတြက္ သာသနာျပဳရန္ အခြင္႔အလမ္း ပိုေကာင္းၿပီးလွ်င္ ၿပိဳင္ဘက္ အေမရိကန္ ႏွစ္ခ်င္း ခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳမ်ားကို ေမာင္းထုတ္ ႏိုင္လိမ္႔မည္ဟု အီတာလ်ံ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက ေမွ်ာ္လင္႔ ၾကဟန္တူေၾကာင္း  ကက္ပတိန္ ဖယ္ရာက ထင္ျမင္ ယူဆခဲ႔သည္။

    မင္းတုန္းမင္း ထီးနန္း ရရွိၿပီးေနာက္ ဖါသာရ္ အဘိုနာအား လစဥ္ ေထာက္ပံ႔ေငြမ်ား ေပးခဲ႔သည္။ ပထမပိုင္းတြင္ ေထာက္ပံ႔ေငြ နည္းေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ တိုးေပး ခဲ႔သည္။ တခါတရံ ေထာက္ပံ႔ေငြ မေပးသည္႔ အခါလည္း ရွိသည္။ ဆရာေတာ္ႀကီး ဘီဂန္းဒက္ မႏၲေလးသို႔ လာေရာက္ေသာ အခါတြင္လည္း
ခရီး စရိတ္ ေထာက္ပံ႔ခဲ႔သည္။ ဆရာေတာ္ ဘီဂန္းဒက္ ကုန္းေၾကာင္း ခရီးသြားေသာအခါ အသံုးျပဳရန္ ဆင္ေတာ္မ်ားႏွင္႔ ေရေၾကာင္း ခရီးအတြက္ ေလွေတာ္မ်ား ေပးသနားခဲ႔သည္။ ရန္ကုန္ ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္း ေခါင္းေလာင္းစင္ အတြက္ ကၽြန္းသစ္မ်ား ခ်ီးျမွင္႔ခဲ႔သည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕သို႔ လာေရာက္ေသာ သာသနာျပဳမ်ား ကိုလည္း ခရီး စရိတ္မ်ား ေထာက္ပံ႔ေလ႔ ရွိသည္။

    ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ (၁၈၅၇) ခုတြင္ အမရပူရမွ မႏၲေလးသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာေသာအခါ မင္းတုန္းဘုရင္က ေျမႏွစ္ ေနရာ ေပးသနားခဲ႔သည္။ ယင္းေျမ(၂) ေနရာမွာ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု လမ္းျခားလ်က္ရွိသည္။ လမ္း၏ အေနာက္ဖက္ ေျမကြက္မွာ ဘုရားေက်ာင္းႏွင့္ ဘုန္းႀကီးေနေက်ာင္း ေဆာက္ရန္ ျဖစ္ၿပီး လမ္း၏ ေရွ႕ဘက္ အကြက္မွာ ဘာသာ၀င္မ်ား ေနရန္ ျဖစ္သည္။ ဘုရင္က ဘုရားေက်ာင္းေဆာက္ရန္ ေငြေတာ္မ်ားလည္း လွဴဒါန္းခဲ႔သည္။   

    ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ အေနာက္ဘက္ အကြက္တြင္ သာသနာျပဳမ်ားေနရန္ ေကာင္းမြန္ လွပ ခန္႔ျငား ထည္၀ါေသာ အေဆာက္အဦးႀကီး တစ္ခု ေဆာက္လုပ္သည္။ ယင္း အေဆာက္အဦး၏ တစ္ပုိင္းကုိ ဘုရားေက်ာင္း မၿပိီးမီ ဘုရား၀တ္ျပဳရန္ အတြက္ ဘုရားေက်ာင္း အျဖစ္ (၁၈၆၃)ခု အထိ အသုံးျပဳခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ အမရပူရတြင္ က်န္ရစ္ေသာ စိန္ပိီတာ ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္း အစား ယင္း ေျမကြက္ေပၚမွာ အေျခခံ ခုိင္မာ ေတာင္႔တင္းေအာင္ အုတ္ျမစ္ခ်၍ ေျမေပၚတြင္ အျမင့္ ေလးေပ အုတ္ခုံခံလ်က္ စိန္ပီတာဘြဲ႕ခံ သစ္သား အုတ္ႂကြပ္မုိး ဘုရားေက်ာင္း တစ္ေဆာင္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။ ေဘးပတ္လည္တြင္ ၀ရံတာ ကာထားသည္။ ဤေက်ာင္းကုိ (၁၈၆၃) ခု ဧၿပီလတြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ဘီဂန္းဒက္က ေကာင္းႀကိီးေပး သာဓု ေခၚသည္။

    စိန္ပီတာ ဘုရားေက်ာင္းသည္ (၁၈၉၁) ခုႏွစ္ အထိ တည္ရွိခဲ႔သည္။ ဆရာေတာ္ႀကီး ဆုိင္မြန္ လက္ထက္ ေက်ာင္းတကာ၊ တကာမ ဦးဖုိးႏွင့္ မာဒေလနားတုိ႔၏ အလွဴေငြျဖင့္ ေရႊႏွလုံးေတာ္ ကာသီဒရယ္ ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္ေသာ အခါ ပထမဆုံး ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ေသာ စိန္ပိီတာ ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္းေဟာင္းအား မႏၲေလး ေဆးရုံႀကီး အနီး တမီးလူမ်ိဳးတုိ႔ ေနထုိင္ရာ ရပ္ကြက္သုိ႔ ဖ်က္ယူခဲ႔၍ စိန္ဖရန္စစ္ေဇးဗီးယားဘြဲ႕ အမည္ခံ ဘုရားေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။ ၁၀ (မႏၲေလးၿမိဳ႕ေပၚတြင္ ပထမဆုံး တည္ေဆာက္သည္႔ အထက္ ေဖၚျပပါ စိန္ပီတာ ဘုရားေက်ာင္းေနရာသည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ ၈၂လမ္း၊ ၂၄ x ၂၅ ၾကား စိန္ဂ်ိဳးဇက္ ကြတ္ဗင့္ေက်ာင္ းယၡဳ အမွတ္ (၈) အမ်ိဳးသမီး အထက္တန္းေက်ာင္း ေနရာ ျဖစ္သည္။)

    ပီနန္ ရဟန္းျဖစ္သင္ေက်ာင္းတြင္ ပညာသင္ယူခဲ႔သူ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕သား ေပၚတူဂီ ကျပား ဂ်ိဳအန္နက္စ္ပါကင္း (Joanes Pakins) အား (၁၈၆၉)ခု ေဖေဖၚ၀ါရီလတြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ဘီဂန္းဒက္မွ အဆုိပါ စိန္ပီတာ ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္းတြင္ ရဟန္း သိကၡာ တင္ေပးခဲ႔သည္။

    ထုိ ေျမကြက္ေနရာတြင္ ေဒသခံ ဆရာမႀကီး ခ်ယ္ရူဘီနာ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ျမန္မာစာ အဓိက သင္ၾကားေပးေသာ မိန္းကေလး စာသင္ေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္း ရွိသည္၊ ဤေက်ာင္းတြင္ မိဖမဲ႔ မိန္းကေလး အခ်ိဳ႕ ေဘာ္ဒါ ေနၾကသည္။ ေက်ာင္း အေဆာက္အဦး က်ဥ္းေျမာင္း၍ မိန္းကေလးမ်ား အတြက္ လုံၿခံဳမွု မရွိ၊ အေဆာက္အဦးမွာ အုတ္ေက်ာင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း အခန္း (၃)ခန္းသာ ပါသည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ ရန္ကုန္မွ ေရာက္ရွိလာမည္႔ သီလရွင္ (၃) ပါး ေနရာ ထုိင္ခင္းအတြက္ အေဆာက္အဦးႀကီးႀကိီး တစ္ခု ေဆာက္လုပ္ခဲ႔သည္။ ဤ အေဆာက္အဦးသည္ က်ဥ္းသည္႔ အတြက္ သီလရွင္မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသူမ်ား က်ယ္က်ယ္၀န္း၀န္း လုံလုံေလာက္ေလာက္ ေနထုိင္ႏုိင္ရန္ အုတ္ျဖင့္ ႏွစ္ထပ္တုိက္ အေဆာက္အဦးကုိ ထပ္မံ ေဆာက္သည္။ ယခင္ အေဆာက္အဥိီးကုိ ေဘာ္ဒါမ်ား၊ အိပ္ခန္း၊ စားေသာက္ခန္းႏွင့္ အျခား အသုံးျပဳရန္ ျဖစ္သည္။ (၁၈၆၆) တြင္ စိန္ဂ်ိိဳးဇက္သီလရွင္ (The order of St. Joseph of the apparition) ႏွစ္ပါး ေရာက္ရွိလာသည္။ ယင္း သီလရွင္ႏွစ္ပါးမွာ စစၥတာ ထရီဇားႏွင့္ စစၥတာ ဆုိဖီတုိ႔ ျဖစ္သည္။ သူတုိ႔သည္ စာသင္ေက်ာင္း စတင္ ဖြင့္လွစ္ၾကသည္။ မိဘမဲ႔ ကေလးမ်ားကုိ ဥေရာပ သီလရွင္ ႏွစ္ပါးႏွင့္ တုိင္းရင္းသား သီလရွင္ ႏွစ္ပါးတုိ႔က တာ၀န္ယူ ၾကည္႔ရူၾကသည္။ သိီလရွင္ ႏွစ္ပါး ေရာက္လာၿပီးေနာက္ ဖါသာရ္ အဘုိနာ၏ အကူအညီျဖင့္ အဂၤလိပ္ ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာသင္ေသာ စာသင္ေက်ာင္း ျဖစ္လာသည္။ ထုိအခ်ိန္တြင္ မႏၲေလး၌ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာသင္ ေပးေသာ စာသင္ေက်ာင္း မရွိေသးသျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား၊ ဟိႏၷူဴဘာသာ၀င္မ်ား၊ အစၥလန္ ဘာသာ၀င္မ်ား၊ တရုတ္မ်ားႏွင့္ ခရစ္ယာန္ ဂုိဏ္းေပါင္းစုံမွ ကေလးမ်ား လာေရာက္ အပ္ႏွံ ထားၾကသည္။ ကေနာင္မင္းသာႀကီးကလည္း ေက်ာင္း အေဆာက္အဦး အတြက္ ေငြက်ပ္ ႏွစ္ေထာင္ လွဴဒါန္းခဲ႔သည္။ (၁၈၆၆) ခုႏွစ္တြင္ နန္းတြင္း ပုန္ကန္မွု ျဖစ္၍ ဖါသာရ္ အဘုိနာႏွင႔္ သီလရွင္ (၃)ပါးတုိ႔သည္ ရန္ကုန္ ျပန္ၾကသည္။ (၁၈၆၇) ဇႏၷ၀ါရီလ (၂၅)ရက္ေန႔က်မွ မႏၲေလး ျပန္ေရာက္ၾကၿပီး လုပ္ငန္း ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ၾကသည္။ ၁၂

    ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ မင္းတုန္းမင္းႀကီး၏ ယုံၾကည္ထုိက္ေသာ ပုဂိၢဳလ္တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ၿဗိတိသွ်ႏွင္႕ စာခ်ဳပ္တုိင္း ဖါသာရ္ အဘုိနာထံ အႀကံ ေတာင္းရသည္။ ျမန္မာႏွင့္ အီတလီစာခ်ဳပ္မွာ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ အေရးပါသူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာ၏ အကူအညီျဖင့္ အီတလီႏုိင္ငံသုိ႔ ဗမာ ပညာေတာ္သင္မ်ား ေစလႊတ္ ႏိုင္ခဲ႔သည္။ ဘုရင္၏ ခရီးစရိတ္ျဖင့္ ဥေရာပသုိ႔ (၂)ႀကိမ္ သြားေရာက္ခဲ႔သည္။ န၀မေျမာက္ ပုပ္ရဟန္း မင္းႀကီး ပီဦးထံသုိ႔ မင္းတုန္းမင္း ေပးပုိ႔ေသာ သ၀ဏ္လႊာကုိ ဆက္သခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ အဘုိနာသည္ (၁၈၇၄) ခု ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၁)ရက္ေန႔တြင္ အီတလီ၌ ပ်ံလြန္ ေတာ္မူသည္။ ၁၃

။ The Voice,May, 1926,PP.121-131
။ The Voice,June, 1926,PP.157-161
။ The Voice,May, 1926,PP.126-131
။ The Voice, Oct, 1926, PP. 265-269
။ Vivan Ba, April, 1963, P-20
။ အေျချပျမန္မာႏုိင္ငံေရး သမုိင္း၊ ဒုတိယတြဲ၊ ပထမပုိင္း၊ စာမ်က္ႏွာ -၂၁၈-၂၁၉
။ Bigandet catholic Burmese Mission. P-73
။ Mandalay District Gazeeteer, P-175
။ Bigandet catholic Burmese Mission. P.66
၁၀။ Mandalay District Gazeeteer, p.175
၁၁။ The voice, April, 1926
၁၂။ (က) Bigandet catholic Burmese Mission,PP.66-67 (ခ) The voice,v 12 Dec 1916,PP.283-6
၁၃။ Vivian Ba, April, 1963, PP.20-21

ဖါသာရ္ဗာတစ္လီ
Fr. Francis Bartelli (Oblates)
    ဆရာေတာ္ႀကီး ကာအုိသည္(၁၈၃၉) ခုတြင္ သာသနာျပဳ ရဟန္းသစ္မ်ား ရရွိရန္ ေမာ္လၿမိဳင္မွ အီတလီသုိ႔ ထြက္ခြာခဲ႔သည္။ အီတလီတြင္ (၂)ႏွစ္ခန္႕ ေနထုိင္ၿပီး (၁၈၄၁) တြင္ ဖါသာရ္ ဘုိကာရူိ၊ ဖါသာရ္ ဖရန္စစ္ဗာတစ္လီတုိ႔ႏွင့္ အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ျပန္ခဲ႔သည္။ အိႏိၵယႏုိင္ငံ ကာလကတၲား ေရာက္ေသာအခါ ဆရာေတာ္ႀကီး ကာအုိ ခရီးဆက္ မသြားပဲ အီတလီသုိ႔ ျပန္လာရန္ အသင္းခ်ဳပ္က ေရးလုိက္ေသာ စာရရွိသျဖင့္ ဆရာေတာ္ႀကီးသည္ အီတလီသုိ႔ ျပန္ႂကြ ေတာ္မူသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ႏွစ္ပါးသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ထြက္ခြါ ခဲ႔ၾကသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္ ဘုိကာရိူမွာ ေမာ္လၿမိဳင္တြင္ ေခတၲေနၿပီး (၁၈၄၃) ခုႏွစ္တြင္ ဘဂၤလားသုိ႔ ထြက္ခြါသြား၍ ပတၲနာတြင္ ေနထုိင္ခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီသည္ အထက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ သြား၍ နဘက္၊ ေခ်ာင္းဦး ဘာသာ၀င္မ်ား ၾကည္႔ရူ ရသည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ ေမာ္လၿမိဳင္သုိ႔ ေျပာင္း၍ ေမာ္လၿမိဳင္ႏွင့္ တစ္မိုင္ခန္႔ ေ၀းေသာ မရန္းကုန္းရွိ ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ (၁၈၅၆) ခု ကြယ္လြန္သည္ အထိ ႀကည္႔ရူခဲ႔ရသည္။

    ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီသည္ ပထမတြင္ (Secular Priest) ျဖစ္၍ ေနာက္ပုိင္းတြင္ ႀသဘလိပ္ အသင္း၀င္ ျဖစ္လာသည္။

    (၁၈၄၃)ခုတြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ေခ်ရီတီသည္ အထက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကက္သလစ္ ခရစ္ယာန္ရြာမ်ားသုိ႔ လွည္႕လည္ ၾကည္႔ရူရသည္။ ပထမဦးစြာ အမရပူရမွ နဘက္ရြာသုိ႔ ေလွျဖင့္ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္ႏွင့္ ဖါသာရ္ အဘုိနာ၊ ဘရာသာရ္ တက္ဆီအုိ၊ ဘရာသာရ္ အုိပါတုိ႔ လုိက္ပါ ခဲ႔ၾကသည္။ နဘက္ရြာသုိ႔ ေရာက္ေသာအခါ ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီႏွင့္ ဘာသာ၀င္ (၁၄၀) တို႔က ေသာင္းေသာင္းျဖျဖ အုိးစည္ ဗုံေမာင္းျဖင့္ ႀကိဳဆုိၾကသည္။ နဘက္ရြာတြင္ ရက္အနည္းငယ္ ေနၿပီး (၁၈) မုိင္ေ၀းေသာ ေခ်ာင္းဦးသုိ႔ ခရီး ဆက္ခဲ႔ၾကသည္။ ေခ်ာင္းဦးုသုိ႔ ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီပါ အတူ လုိက္ခဲ႔သည္။ ေခ်ာင္းဦးရြာသည္ ရြာငယ္ (၁၀)ရြာ ေပါင္းထားသျဖင့္ ဆယ္ရြာဟု ေခၚၾကသည္။ ဤေဒသသည္ အဆင္႔မီေသာ စပါး အထြက္ေကာင္းသျဖင့္ စပါးရြာဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ အေစာပုိင္း ကာလတုံးက ေခ်ာင္းဦးရြာတြင္ ဘာသာ၀င္မ်ား ႏွစ္ေနရာ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနသျဖင့္ ဘုရားေက်ာင္း ႏွစ္ေက်ာင္း ရွိခဲ႔သည္။ ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းသည္ ေျမာက္ပုိင္းတြင္ ရွိ၍ က်န္တစ္ေက်ာင္းမွာ ေတာင္ပုိင္းတြင္ရွိသည္။ ယခုအခါတြင္ ကညာစင္မာရီယားကို အလြန္ ၾကည္ညိုၾကသျဖင့္ မယ္ေတာသခင္မ ေကာင္းကင္ဘုံသုိ႔ ပင္႔ေဆာင္ခံရေသာ ပြဲေတာ္ကုိ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္တုိင္း တခမ္းတနား က်င္းပ ခဲ႔ၾကသည္။ နဘက္ ဘာသာ၀င္မ်ား အုပ္စု ေၾကာင့္လည္း ေခ်ာင္းဦး ဘာသာ၀င္မ်ား အားတက္ ၾကရသည္။ ပြဲေတာ္ အခန္းအနားသို႔ ဘာသာကြဲမ်ားလည္း အၿမဲတမ္း လာေရာက္ ပါ၀င္ၾကသည္။ ပြဲေတာ္ အခါသမယတြင္ မုိးေခါင္သျဖင့္ မုိးေရ လုိအပ္ေသာ ေတာင္သူ လယ္သမား ဘာသာကြဲမ်ားသည္လည္း ခရစ္ယာန္မ်ားႏွင့္ အတူ စုေပါင္း၍ ဘုရားသခင္ထံ မိုးရြာေပးရန္ ဆုေတာင္းၾကသည္။ ေတာင္းသည္႔ အတုိင္းလည္း မုိးရြာသြန္းသျဖင့္ ဆုေတာင္းျပည္႔ ၾကသည္။ ဘာသာပမ်ားသည္ ဘုရားသခင္၏ ဘုန္းတန္းခုိး ႀကီးမားပုံကုိ သိၾကေသာ္လည္း ဘာသာ၀င္ျခင္း မရွိၾကေပ။ ဤကဲ႕သုိ႕ မ်ားျပားလွေသာ ခရစ္ယာန္မ်ားကုိ (၁၈)ရာစု ေနာက္ပုိင္း ဆင္ျဖဴရွင္မင္း လက္ထက္ထိ ထိန္းသိမ္း ထားႏုိင္ခဲ႔သည္။ ဆင္ျဖဴရွင္ မင္းတရားသည္ ျပည္သူမ်ား အရက္ေသစာ ေသာက္စားျခင္းကုိ ခြင့္ျပဳထားသျဖင့္ မႀကာမီ ခုိက္ရန္ ျဖစ္ပြားမွုမ်ား ပုန္ကန္မွုမ်ား မႀကာခဏ ေပၚေပါက္လာသည္။ ခုိးသား ဓားျပ ထူေျပာ လာသည္။ လူဆုိး လူမုိက္မ်ား မင္းမူ လာၾကသည္။ ဤဒုကၡမ်ိဳးကုိ ခရစ္ယာန္မ်ား ပါမက ဘာသာကြဲမ်ားလည္း ခံစား ၾကရသည္။ ဤကဲ႔သုိ႔ တုိင္းျပည္ မၿငိမ္သက္မွု၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီး အေရာက္ အေပါက္နည္းမွု၊ ဘာသာကြဲတုိ႔ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳမွု၊ ဘာသာကြဲတုိ႔၏ ဓေလ႔ ထုံးစံကုိ လုိက္နာမႈတုိ႔ေၾကာင့္ ေခ်ာင္းဥိီး ေျမာက္ပုိင္းရွိ ဘာသာ၀င္မ်ားမွာ ဘာသာေရး ေပါ႔ေလ်ာ႔ လာၾကၿပီး ဘုရားေက်ာင္းမွာလည္း ပ်က္စီး သြားေတာ႔သည္။ ေတာင္ပုိင္းရွိ ဘုရားေက်ာင္းမွာ ယေန႔တုိင္ အထင္အရွား ရွိေနေသးသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေတာင္ပုိင္းဘုရားေက်ာင္းကုိ (၁၈၁၈)ခုႏွစ္တုံးက ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏွင္ထုတ္ခဲ႔စဥ္အခါက ဗမာမ်ား၏ ဖ်က္ဆီးျခင္း ခံရသည္။ ေနာက္ပုိင္း ဘုန္းႀကိီးမ်ား ျပန္လည္ ေရာက္ရွိလာၿပီး ဘုရင္၏ ဦးစားေပးျခင္း ခံရေသာအခါ ရြာလူႀကီး ဦးေျပသည္ မိမိတုိ႔ ဖ်က္ဆီးခဲ႔ေသာ ဘုရားေက်ာင္းအတြက္ ဘုရင္ထံ တုိင္ၾကားမည္ကုိ ေၾကာက္သျဖင့္ ဘုရားေက်ာင္း ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေပးခ႔ဲသည္။ (၁၈၄၂) ခုႏွစ္တြင္ ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီသည္ နဘက္ႏွင့္ ေခ်ာင္းဦး ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ ၾကည္႔ရူရန္ ေရာက္လာသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသည္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနေသာ ဘာသာ၀င္မ်ားကုိ တစည္းတလုံးတည္း အုပ္ခ်ဳပ္ႏုိင္ရန္ ဘုရားေက်ာင္း ေကာင္းေကာင္း ေဆာက္လုပ္မွ ျဖစ္မည္ဟု သေဘာေပါက္သျဖင့္ အလွဴေငြရရွိရန္ ဖါသာရ္ အဘိုနာႏွင့္ တိုင္ပင္ခဲ႔သည္။ မၾကာမီ အမရပူရမွ ကုသုိလ္ရွင္ ႀသဂတ္စတင္း လင္ဇီေအဂုိ (ေက်ာင္းအမ မယ္တီ)က ဘုရားေက်ာင္း ေဆာက္ရန္ ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီအား ေငြက်ပ္ တစ္ေထာင္ လွဴလုိက္သည္။ ဖါသာရ္ ဗာတစ္လီသည္ တႏွစ္အတြင္း လွပေသာ ေက်ာင္းကုိ ေဆာက္လုပ္သည္။ ဘုရားေက်ာင္းၿပီးေသာအခါ ဆရာေတာ္ႀကီး နယ္လွည္႕ လာရင္း ဆရာေတာ္ႀကီး ခ်ယ္ရီတီ ကုိယ္တုိင္ ဘုရားေက်ာင္း ေကာင္းႀကီးေပး သာဓု ေခၚသည္။

။ Bigandet  catholic Burmese Mission. P.30
။ The voice, May, 1926, PP.126-131
။ The Voice, July, 1926, PP.181-185

ဖါသာရ္အန္ဒရီေနာ
Fr. Ferdinand Andreino (Oblates)
    တူရင္ၿမိဳ႕ ႀသဘလိပ္ေခၚ မာရီယား အသင္းဂုိဏ္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အင္း၀ႏွင့္ ပဲခူး သာသနာကုိ ဆက္လက္ တာ၀န္ယူရန္ သေဘာတူၿပိီး ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖါသာရ္ ေခ်ရီတီကုိ ေစလႊတ္ရန္ ေရႊးခ်ယ္ ခန္႔ထားလုိက္သည္။ ဖါသာရ္ ေခ်ရီတီသည္ (၁၈၄၂) ခု ဇူလုိင္လ (၃၁)ရက္ေန႔တြင္ ေရာမၿမိဳ႕၌ ဆရာေတာ္ သိကၡာခံယူၿပီးေနာက္ ဘုန္းႀကီး (၅)ပါး၊ ဦးပဥၥင္းႀကီး (၂)ပါး၊ ကုိရင္ (၅)ပါးႏွင့္ အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ထြက္ခြာလာခဲ႔ၾကရာ (၁၈၄၃) ခု ဇႏၷ၀ါရီလ (၁၆) ရက္ေန႔တြင္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕သုိ႔ ဆုိက္ေရာက္ ခဲ႔ၾကသည္။ ဆရာေတာ္ႏွင့္ လုိက္ပါလာၾကေသာ ရဟန္း ဘုန္းေတာ္ႀကီး (၅)ပါးမွာ (၁) ဖါသာရ္ ဒယ္ပရီႏုိ္ (Fr. Delprino) (၂) ဖါသာရ္ ေဂ်ဘီပါခ်ီအုိတီ (Fr. J.B.Pacchiotti) (၃) ဖါသာရ္ ဖါဒီနာမ္အန္ဒရီေနာ (Fr.Ferdinand Andreino) (၄) ဖါသာရ္ ေအဂ်ီအုိတုိ (Fr.A.Giotto) ႏွင္႕(၅) ဖါသာရ္ အမ္ဘူကာလာ (Fr.M.Buccalla)တုိ႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ဦးပဥၥင္းႀကီး ႏွစ္ပါးမွာ ဘရာသာရ္ ေဂ်ပုိဂုိလုိတီ (Bro.J.Pogoloti) ႏွင့္ ဘရာသာရ္ ဂါဘူတီ (Bro.V.Gabutti) တုိ႔ ျဖစ္သည္။ ကုိရင္ (၅)ပါးမွာ (၁) ဘရာသာရ္ ေဂ်အာလာဆီယား (Bro.J.Alassia) (၂) ဘရာသာရ္ ဖရန္စစ္စကုိ (Bro.Francisco) (၃) ဘရာသာရ္ တက္ဆီအုိ (Bro.D.Tessio) (၄)ဘရာသာရ္ ေဘေနဒစ္အုုိပါတိီ (Bro.Benedict Operti)ႏွင့္ (၅) ဘရာသာရ္ ေမာ္ရီစီအုိ (Bro.Moricio)တုိ႕ ျဖစ္သည္။ ဖါသာရ္ အန္ဒရီေနာသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိၿပီး အထက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား ျဖစ္သည္႔ နဘက္၊ ေခ်ာင္းဦး၊ မုံလွရြာမ်ားသုိ႔ လွည္႕လည္ ၾကည္႔ရူရသည္။ ဖါသာရ္ ပုိလီညာနီ ပ်ံေတာ္မူၿပီးေနာက္ ဖါသာရ္ အန္ဒရီေနာ ခ်မ္းသာရြာကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ ရသည္။

    (၁၈၆၀) ခုႏွစ္တြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ဘီဂန္းဒက္ ခ်မ္းသာရြာသုိ႔ အၾကည္႔အရူ ေရာက္ရွိလာသည္။ ခ်မ္းသာရြာတြင္ ေတာင္ပုိင္းရြာႏွင့္ ေျမာက္ပုိင္းရြာ ဟူ၍ တည္ရွိသည္။ ဘုရားေက်ာင္း ေျမာက္ဘက္ သခ်ႋဳင္းႏွင့္ ေျမာက္ရြာၾကား ဗုဒၶဘာသာပုိင္း က်ယ္ျပန္႔ေသာ လယ္ကြင္းႀကီး ရွိသည္။ ယင္း လယ္ကြင္း ရရွိေရးအတြက္ လယ္ပုိင္ရွင္ႏွင့္ ညွိႏွိဳင္းရာ က်ပ္သုံးရာျဖင့္ ေရာင္းရန္ သေဘာတူခဲ႔သည္။ ယင္း ေငြသုံးရာကုိ ဆရာေတာ္က တ၀က္ ဘာသာ၀င္မ်ားက တ၀က္ စိုက္၍ ေတာင္ရြာႏွင့္ ေျမာက္ရြာ ေပါင္းစပ္ခဲ႔သည္။ ကက္သလစ္ သခ်ႋဳင္းႏွင့္ ဘုရားေက်ာင္း အေနာက္ဘက္တြင္ ရြာနီးခ်ဳပ္စပ္မွ ျမန္မာ ဗုဒၶဘာသာမ်ား ေသသူမ်ားကုိ မီးရွိဳ႕ သၿဂႋဳလ္သည္႔ သခ်ႋဳင္းကုိ ဖါသာရ္ အန္ဒရီေနာက အျခားေနရာသုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ရန္ ေဆာင္ရြက္ ႏုိင္ခဲ႔သည္။ ဖါသာရ္ အန္ဒရီေနာ သည္(၁၈၈၂)ခု ဒီဇင္ဘာလ (၂၆)ရက္ေန႔တြင္ ခ်မ္းသာရြာ၌ ပ်ံေတာ္မူသည္။
။ Bigandet catholic Burmese Mission, PP.33-35
။ Bigandet catholic Burmese Mission. PP. 33-35

ဆက္ရန္...

မႏၱေလးကက္သလစ္သာသနာႏွင့္ ဘုရင္ဂ်ီရြာႀကီးမ်ား (အပိုင္း ၈)